समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

४३२ समराङ्गणसूत्रधारे भूषणं भवनस्यास्य प्रासादं नन्दिवर्धनम् । प्रासादविंशतिरियं परिकीर्तितेह मेर्वादिका सकलनाकसदामभीष्टा । तत्त्वेन वेत्ति य इमां स समग्रशिल्पि- वर्गाग्रणीर्बहुमतश्च भवेन्नृपाणाम् ॥ इति महाराजाधिराजपरमेश्वरश्रीमद्भोजदेवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारापरनाम्नि वास्तुशास्त्रे मेर्वादिविंशिका नाम³ षट्(सप्त)पञ्चाशोऽध्यायः ॥ अथ प्रासादस्तवनं नाम अष्टपञ्चाशोऽध्यायः । प्रासादानां चतुःषष्टिरिदानीमभिधीयते । या पूर्वं ब्रह्मणा दत्ता प्रा(प्र)सादा ⁴विश्वकर्मणे ॥ १ ॥ मर्मवेधस्थिता वास्तुदेवाः पूज्याँ यथोचितम् । पूज्यता च स्मृता तेषां प्रासादे मण्डपे ध्वजे ॥ २ ॥ आसने वाहने तद्वत् सर्वोपकरणेष्वपि । प्रासादे यादृश(ईच्छन्दस्तादृक्षान्दपीठयोः ? ) ॥ ३ ॥ तथा वास्तुविरुद्धं स्यात् प्रासादाङ्गे हिते(?)विदुः । अष्टावष्टौ स्मृतास्तेषु त्रिदशानां पृथक् पृथक् ॥ ४ ॥ शम्भो(हरे)र्विरिञ्चस्य ग्रहाणाम(धिपस्य च) । चण्डिकाया गणेशस्य श्रियाः सर्वदिवौकसाम् ॥ ५ ॥ विमानः सर्वतोभद्रो गजपृष्ठोऽथ पद्मकः । वृषभो मुक्तकोणश्च नलिनो¹¹ द्राविडस्तथा ॥ ६ ॥ इत्येतेऽष्टौ¹² समुद्दिष्टाः प्रासादास्त्रिपुरद्रुहः । गरुडो वर्धमानश्च शङ्खावर्तोऽथ पुष्पकः ॥ ७ ॥ १ द. न्द । २ द. शतिका । ३ द. नामष्टपंचमोध्यायः समाप्तः । ४ द. ब्रा । ५ द. द्वि । ६ द. ज्य । ७ द. मे । ८ द. च्छंदस्तादृक्षमंदपीठयोः । ९ द. शंभोर्विरिवेस्यग्रहाणामध्ये यस्य च । १० द. चेन्द्रिकाया । ११ द. नी । १२ द. ज्यौ । १३ द. स्त्रिखुरर्दहः ।