समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

४४० समराङ्गणसूत्रधारे अलिम्बा(न्दा)नां समुत्सेधं शे(शि)खरार्धेन कारयेत् । षड्भागं स्कन्धविस्तारं विदधीत विचक्षणः ॥ ७१ ॥ ग्रीवार्धभाग(मुत्से)धाद् भागमामलसारकम् । कुमुदं चार्धभागेन कुम्भः स्यादेकभागिकः ॥ ७२ ॥ गरुडः ॥ अथोच्यते वर्धमानो दशधा तं विभाजयेत् । पादोनांशद्वयं कुर्यात् पार्श्वयोः कर्णविस्तृतिम् ॥ ७३ ॥ सपादपदविस्तारौ रथकौ वामदक्षिणौ । चतुर्भागोन्मितं भद्रं विस्तारेण प्रकीर्तितम् ॥ ७४ ॥ विस्तारो(राद्) द्विगुणोच्छ्रायं स्कन्धं यावत् प्रकल्पयेत् । खुरकस्याथ जङ्घाया मञ्जरीस्कन्धयोरपि ॥ ७५ ॥ ग्रीवामलसारकादेः प्रमाणं गरुडे यथा । वर्धमानः ॥ द्वाविंशतिकरायामः शङ्खावर्तोऽथ कथ्यते ॥ ७६ ॥ मूलसीमावृत्तनाहस्तस्य स्यात् पद्मके यथा । भित्तिगर्भस्य विस्तारः (पादेनार्धनवकमात् ? ) ॥ ७७ ॥ अलिन्दमग्रतः कुर्यात् सिंहकर्णविभूषितम् । उत्सेधत्र्यंशतो जङ्घा (वेद्यं ?) तत्र विभागतः ॥ ७८ ॥ आस्कन्धं वेदिकाबन्धाद् विस्तृतेर्द्विगुणोच्छ्रितिः । मेखलान्तरपत्रं च जङ्घामध्ये विधीयते ॥ ७९ ॥ भ्रमयेत् कर्णसूत्रेण बहिर्वृत्तं समन्ततः । कर्णदिक्पालयोर्मध्यं वृत्तसूत्रेण वर्तयन्(येत्) ॥ ८० ॥ अवशिष्टं त(ल)च्छन्दं स्वस्तिकस्येव कारयेत् । ग्रीवा(में)मलसारं च कलशं वारिनिर्गमम् ॥ ८१ ॥ कुर्वीत स्वस्तिकस्येव विस्तारोत्सेधमानतः । शू(मू)लसीमानुसारेण च्छेदे संचरणं भवेत् ॥ ८२ ॥ १ द. तथा मुद्रित पुस्तकेऽपि ‘पादेनार्धेन च क्रमात्’ पाठः । २ द. ण । ३ द. मा ।