समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

४७८ समराङ्गणसूत्रधारे गर्भार्धविस्तृता घण्टा कार्या हस्तत्रयोच्छ्रिता । चतुर्दशस्तरः कुम्भः सर्वेषामुपरि स्थितः ॥ ७३ ॥ सूचिका(ता)हस्तसङ्ख्यैषा विभागः कथ्यतेऽधुना । पीठं हस्तद्वयोत्सेधं जङ्घालङ्कृतिरुच्यते ॥ ७४ ॥ दशभागो १भवेदेकमुच्छालं द्विस्तरं ततः । वीरगण्डं स्तरं विद्याद् द्विस्तरं हीरकं भवेत् ॥ ७५ ॥ पट्टस्तथैव विज्ञेयो(त्सेधकी ?)पट्टिका ततः । वसन्तं द्विस्तरं ++++ वासन्तपट्टिका ॥ ७६ ॥ कपोतस्त्रिस्तरः कार्यों भागं छेदो विधीयते । मेढं स्तरं प्रकुर्वीत २स्तरं कण्ठस्य पट्टिका ॥ ७७ ॥ ३कुर्वीत भागिकीं देवा(वेदीं)ततच्छे(छे)दे च भागिकम् । पुनः कण्ठं प्रकुर्वीत द्विस्तरं पट्टिकां ततः ॥ ७८ ॥ स्यात् पद्मपत्रिकाय्येवं घण्टा पञ्चस्तरा ततः । विचित्रं लक्षणोपेतं ततः कुम्भं निवेशयेत् ॥ ७९ ॥ जङ्घास्तम्भं द्वितीया(याँ) विदध्यादष्टभागिकम् । मालां ४+ द्विस्तरं कुर्याद् भागिकं ५त(ल)शुनं ततः ॥ ८० ॥ भर(णं) स्तरमेकं च कलशं तत्प्रमाणतः । वीरगण्डेन संयुक्तं (७तावांश्रो ?)च्छालकं भवेत् ॥ ८१ ॥ द्विस्तरं तन्तु विज्ञेयं वीरगण्डः स्तरं भवेत् । हीरकं द्विस्तरं विद्यात् पद्मं८ चैव तथाविधम् ॥ ८२ ॥ पट्टिका स्तरमेकं स्याद् वसन्तं द्विस्तरं ततः । वसन्तपट्टिकां भागं कपोतं त्रिस्तरोच्छ्रितम् ॥ ८३ ॥ कुर्वीत भागिकं (९भेदं ?) स्तरमेकं च मेढकम् । मकरं स्तरमेकं च तथा मकरपट्टिकाम् ॥ ८४ ॥ १ द. इतः पूर्वं 'भवेत् स्तंभो मालाबुद्धितस्तरा ततः । एकस्तरंस्याल्लशुनं भरणं सूरमेव च ॥ कुंभस्तरं' इति अधिकः पाठः । २ द. इतः पूर्वं 'मकरं च तथाविधि ॥ पट्टिकां स्तरमेकं च छेदं कुर्वीत भागिकं । कंठं तथैव कुर्वीत' इति अधिकः पाठः । ३ द. कुर्वीत भागिकी देवी संध्यां ततः छेदं च भागिकां । ४ द. या । ५ द. ला तु । ६ द. ते । ७ द. ततो । ८ द. टं । ९ द. छेद ।