भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 540, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 540

द्रविडप्रासादलक्षणं नाम द्विषष्टितमोऽध्यायः । ४७९ भेदः स्तरं भवेत् कण्ठः स्तरं भागं च पट्टिका । वेदिका स्तरमेकं च च्छेदमर्धेन कारयेत् ॥ ८५ ॥ कण्ठं सार्धस्तरं कुर्यात् स्तरमेकं च पट्टिकाम् । आभा(अम्भो)जपत्रिकां भागं कुर्याद् घण्टां चतुःस्तराम् ॥ ८६ ॥ प्राग्ग्रीवभूषिता सा स्यात् कुम्भं कुर्यात् तदूर्ध्वतः । जङ्घास्तम्भस्तृतीयायां सप्तांशश्चतुर^१+कः ॥ ८७ ॥ ततो मालाथ लशुनं भरणं कुम्भकाण्डकौ । उच्छांलं गण्डको हीरं प्रत्येकं स्युः स्तरं स्तरम् ॥ ८८ ॥ पैद्मं सार्धस्तरं विद्याद् भागेऽर्धे पट्टिकां तथा । भागमेकं वसन्तः स्याद् भागं वासन्तपट्टिका ॥ ८९ ॥ कपोतं त्रिस्तरं कुर्याच्छेदमेकस्तरं ततः । ततश्च मे(ढैंकं^३ मरं ?) विदधीत स्तरं स्तरम् ॥ ९० ॥ तत्पट्टिका तु भागार्धं (४भेदं ?) भागार्धमेव च । कण्ठो वेदि पट्टिका (च) त्रीण्येतानि स्तरं स्तरम् ॥ ९१ ॥ स्तरस्यार्धं भवेच्छेदः कण्ठः सार्धस्तरं ततः । भागार्धं पट्टिका कार्या तावती पद्मपत्रिका ॥ ९२ ॥ चतुर्भागा भवेद् घण्टा गुणद्वारसमन्विता । द्विस्तरं कारयेत् कुम्भं घण्टायाः स्थितमूर्ध्वतः ॥ ९३ ॥ एवं भूमिस्तृतीयेषा चतुर्थी कथ्यतेऽधुना । कर्तव्या(पट्टरा ?)जङ्घा महास्तम्भसमन्विता ॥ ९४ ॥ मालाथ लशुनं तद्वद् भरणं कुम्भ एव च । उच्छांलं गण्डकं हीरमिति प्रा^६+पृथक् पृथक् ॥ ९५ ॥ सार्धभागं भवेत् पादः(पट्टः) पट्टिकार्धस्तरं ततः । वसन्तं (स्तै)रमेकं स्यात् तत्संज्ञः(?) पट्टिका स्तरमं ॥ ९६ ॥ कपोतं द्विस्तरं विद्याच्छेदं चार्धस्तरं ततः । मेढं तथैव कुर्वीत मकरं च स्तरं बुधः ॥ ९७ ॥ १ द. र्थो । २ द. पट्टस्यार्द्धं । ३ मु. पु. ‘ढं मकरम्’ इति स्यात् । ४ द. छे । ५ द. मे । ६ द. क् । ७ द. ह । ८ मु. पु. ‘तत्संज्ञा’ इति स्यात् । ९ द. रा ।