समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

द्राविडप्रासादलक्षणं नाम द्विषष्टितमोऽध्यायः । ४८१ जङ्घा तृतीया कर्तव्या पादहीनं करत्रयम् । सार्धहस्तसमुत्सेधः कूटप्रस्तार इष्यते ॥ ११० ॥ चतुर्थभूमिजङ्घा च सार्धहस्तद्वयोच्छ्रिता । कूटप्रस्तारकं कुर्यात् पूर्वमानेन बुद्धिमान् ॥ १११ ॥ पञ्चम्यां भुवि कुर्वीत (जङ्घा सा?) हि करद्वयम् । कुर्वीत कूटप्रस्तारं तथा प्रागा(गु)दितो यथा ॥ ११२ ॥ कुर्याद्धस्तद्वयोत्सेधं कपोतमपि बुद्धिमान् । चतुर्भागसमुत्सेधा महागघण्टा विधीयते ॥ ११३ ॥ उपरिष्टाद् भवेत् तत्र³ प्रासादे पञ्चभूमिके । कुम्भं तदूर्ध्वं कुर्वीत स्तरान्नैकोनविंशतिम् ॥ ११४ ॥ संस्थानमेतत् कर्तव्यं सर्वतोभद्रसंज्ञकौ(के) । विभाजयेद् विशेषेण ततः स्तरविभाजनात् ॥ ११५ ॥ श्रीबन्धै पीठं कर्तव्यं सार्धहस्तद्वयोच्छ्रितम् । चतुर्दशस्तरं जङ्घा कर्तव्या स्तम्भसंयुता⁵ ॥ ११६ ॥ कर्तव्या द्विस्तरा माला लशुनं स्तरसम्मितम् । विदधीत स्तरं पद्मकुम्भगण्डसमन्वितम्(?) ॥ ११७ ॥ उच्छाालं द्विस्तरं कुर्या(६दिडो?) भागं विधीयते । द्विस्तरं हीरकं कार्यं पट्टांश्चैव तथाविधाः ॥ ११८ ॥ पट्टिको स्तरमेकं च वसन्तं द्विस्तरं ततः । वसन्तपट्टिका भागं कपोतं त्रिस्तरं ततः ॥ ११९ ॥ छेदमेकस्तरं कुर्यात् स्तरमात्रं च मेठंकम् । मकरं भागमेकं च भागं (वैराल?)पट्टिका(म्) ॥ १२० ॥ कुर्वीत भागिकं छेदं ततः कण्ठं च भागिकम् । कण्ठं छेदं ततः कण्ठं च ++++ भागिकम् ॥ १२१ ॥ १ द. प । २ द. सात्र । ३ द. न्न । ४ द. न्थं पीठ । ५ मु. पु. श्लोकान्ते 'पुनर्भूषणैः' इत्यधिकं पठ्यते । द. पुनर्भूषयितव्या सा सर्वैरपि विभूषणैः । इत्यधिकं पठ्यते । ६ द. द्रण्डो । ७ द. ट्ट । ८ द. धः । ९ द. कां । १० द. मेडुकं । ११ द. वा । १२ द. पुस्तके 'कण्ठं छेदं......भागिकम्' इत्ययं पाठः नास्ति । वा. ६१