समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

जगतीलक्षणं नामैकोनसप्ततितमोऽध्यायः । ५१३ चतुर्ष्वपि च कर्णेषु प्रविष्टा भ्रमजाः पदम् । कर्तव्यं द्विपदायामं भद्रशालायुगं तथा ॥ ५५ ॥ विस्तारात् प्र + पादोनमन्योन्याभिमुखं भवेत् । आयता(द् ) द्व्यंशविस्तारा पदेनैकेन वेष्टिता ॥ ५६ ॥ भद्रशाला विधातव्या सार्धत्रिपदनिर्गमा । सौम्यानिलीवारुणीषु नैरृतीया(म्ययो )रपि ॥ ५७ ॥ शालास्तिस्रः प्रतिदिश( मशालाग्रेय्यायैदिना सुरविद्विषः ? ) । अस्या एव मुखे शाला यदि तन्मकरध्वजा ॥ ५८ ॥ अमराणां कृतानन्दा कृत्वैनां मोक्षमाप्नुयात् । मुखशास्त्रां परित्यज्य यद्यैकायकर्णयोः ॥ ५९ ॥ शाला प्रदीयते सा स्यान्नन्द्यावर्त( यत्यहर्पतेः ? ) । विकर्णकन्धोराग्रे(?) यदास्यान पृष्ठवंशगा ॥ ६० ॥ द्विभागायामविस्तारा शाला भवति शोभना । चतुर्ष्वसंस्थिता(?) शाला शालायाः संमुखी भवेत् ॥ ६१ ॥ ताम्रमूला तदा ज्ञेयाः ब्रह्मविष्णुहरि (र) प्रिया । यदास्यान पृष्ठवंशस्था ( हस्तायाम्योत्तरात्तथा ॥ ६२ ॥ शाले क्रियेते ? ) तदा ज्ञेया पारिजातकमञ्जरी । ( वारुणीचतुष्टःस्थिता ? ) शालायाः सम्मुखी भवेत् ॥ ६३ ॥ (ताम्रयाम्यासौम्यास ? ) शालाः स्युर्यदि वंशगाः । प्रिया स्यात् सर्वदेवानां तदा चूडा(मणिः प्रभोः ? ) ॥ ६४ ॥ चतुरश्रीकृते क्षेत्रे चतुरश्रः समन्ततः । दशांशः (स्यादुभायान्ता ? ) मध्ये प्रासादनायकः ॥ ६५ ॥ १ द. च । २ द. माः । ३ द. मे । ४ द. इतः पूर्वं '......द्वयं द्वयं ॥ निर्दिष्टा मा बंधैषा विंशत्यंशक्रमंडिकौ । कर्तव्या ब्राह्मणः शंभोर्यदि' इत्ययं अधिकः पाठः । ५ द. जाः । ६ द. लं । ७ मु. पु. 'ती त्वहर्पतेः' इति स्यात् । ८ द. र्णः । ९ द. धा । १० द. ष्का । ११ द. स । १२ मु. 'भूपाले'ति लक्ष्यनिर्देशे पश्यते । द. ताम्रचू° । १३ द. याः । १४ द. पदस्या । १५ द. म्योन्तरे तथा । १६ द. य । १७ द. लाभा । १८ मु. 'मणि प्रभा' इति पाठ्यं भाति । द. णिं । १९ मु. इह क्षेत्रविभाजकांशदर्शनान किञ्चित्त्रमिव प्रतिभाति । वा. ७०