भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 621, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 621

५६० समराङ्गणसूत्रधारं चतुरश्रीकृते क्षेत्रे चतुर्भागविभाजिते । मध्ये देवगृहं वृत्तं 'सार्धांशायामविस्तृति ॥ १३६ ॥ भ्रमयेज्जगतीवृत्तं (समगां ?) भागिकं ततः । पूर्वोक्तविधिना कार्यं पार्श्वतो मत्तवारणम् ॥ १३७ ॥ गोपुरद्वारशोभाढ्या जगती वलया भवेत् । वलयापृष्ठतः कन्दं मूलशालासमायनैम् ॥ १३८ ॥ पूर्वोक्तविधिना भक्तां शालां कुर्यात् तदर्धतः । कलशेयं समाख्याता जगती कलशाकृतिः ॥ १३९ ॥ कर्णस्थं द्विपदायामं कर्णशालाचतुष्टयम् । चतुरश्रं भवेद् यत्र (शाताम्र्यै + ?) विधीयते ॥ १४० ॥ सप्तभागायते क्षेत्रे चतुरश्रे समन्ततः । भागांस्त्रीन् वर्जयेदग्रे चतुरः(पृष्ठ्यन्तरश्रितान् ?) ॥ १४१ ॥ सार्धांस्त्रीन् पार्श्वयोर्भागांस्त्यक्त्वा (गर्भततोकयेत् ?) । द्विभागायामविस्तारं वृत्तं स्याद् देवमन्दिरम् ॥ १४२ ॥ भागमेकं भ्रमस्तस्य विधातव्यः समन्ततः । भ्रमणयाः पृष्ठतः कन्दो भागायामविभूषितः ॥ १४३ ॥ तस्यार्धेन भवेच्छाला तदर्धेन परिक्रमः । गर्भाद् भागद्वयस्यान्त ईशानानलयोर्दिशोः ॥ १४४ ॥ द्विभागौ भवतः कन्दावर्धभागप्रवेशितौ । पृष्ठशालोर्ध्वगे तिर्यक्सूत्रे(ण ?) दत्ते भ्रमान्तिके ॥ १४५ ॥ कर्णिकाद्वितयं कार्यं राक्षसानिलयोर्दिशोः' । (व्यय ?)शालां च कुर्वीत पृष्ठशालासमां ततः ॥ १४६ ॥ प्राक् (च ?) पश्चात् कन्दगर्भस्था(स्थ)सूत्रद्वितैययोगतः । कुर्वीत कर्णिका(कां) तीक्ष्णा(क्ष्णां)पार्श्वयोरुभयोरपि ॥ १४७॥ १ द. स्यार्द्धिशायामनिष्टृतिः । २ द. व्य । ३ द. र्ति । ४ मु. 'सा कर्णेत्य' इति स्यात् । ५ द. ˚यद्दर्गे । ६ मु. पुस्तके 'पृष्ठतश्च तान्' इति स्यात् । ७ द. ˚त्स्व । ८ मु. पुस्तके 'गर्भं ततोऽ- ङ्कयेत्' इति स्यात् । ९. ˚त्त˚ । ९ द. रा । १० द. शः । ११ द. त्रि ।