समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

५९० समराङ्गणसूत्रधारे स्थूला लेखा न कुर्वीत वटाङ्कुरनिभे$^१$( भा )दितः । न्यूनलेखा न कुर्वीत प्लक्षाङ्कुरसमेन च ॥ २० ॥ अश्वत्थाङ्कुररूपेण यैन्त्र ( विद्भूतसहीकरात् ? ) । उदुम्बराङ्कुराकारो लेप्यकर्मणि शस्यते । ज्येष्ठः स्यादायतो दण्डो वैणवो +++ ङ्गुलः ॥ २१ ॥ लेप्यकर्म $^३$+++ समासतः संस्कृतं( तेः )विधिरनन्तरं मृदः । अत्र सम्यगुदिता$^४$ विलेखनी कूर्चकस्य रचना ( च ) पञ्चधा ॥ २२ ॥ इति महाराजाधिराजपरमेश्वरश्रीभोजदेवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारनाम्नि वास्तुशास्त्रे लेप्यकर्मविलेखाकूर्चकाध्यायो नाम द्वि( त्रि )सप्ततितमः ॥ अथाण्डकप्रमाणं नाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः । अथात्र प्रक्रमायाता कथ्यतेऽण्डकवर्तना । कायप्रमाणमपि च जातिभावादिसंश्रयम् ॥ १ ॥ अथ ( मैधोतिरालिख्य तोरका सन्निवेशयेत् । तारका ? )त्रयमालेख्य तन्नान( न )समायति ॥ २ ॥ ताव( त् )प्रमाणमायामं गोल( क )स्योत्तमं विदुः । तेन गोलकत्वेन( ? ) मानोन्माने तु कारयेत् ॥ ३ ॥ मुखाण्डकस्य विस्तारो ( $^५$लेप ? ) षट्केन सम्मितः । द्विदैर्घ्यं तु ( ? ) गोलकाः सप्त वापीसंस्थानमेव च ॥ ४ ॥ मुखाण्डकमिदं श्रेष्ठं कर्तव्यं चित्रकर्मणि । त्रिकोटि वृन्ति( त्त )मालेख्यं वृत्ताण्ड( क )मिति क्रमात् ॥ ५ ॥ ( भावाण्डकान्यथ ब्रूमः सोहस्याभिप्रस्तवेडकम् ? । गोलार्धाभ्यधिकं कार्यं ( पूर्वैस्तोत्तद्विचक्षणैः ? ) ॥ ६ ॥ १ द. ॰मे नत । २ द. प । ३ मुद्रित पुस्तके ‘गदितं’ इति स्यात् । ४ द. ॰दीती विलेखाना । ५ द. सद्यो च्वो । ६ द. लो । ७ द. स्यो ।