समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

प्रतिमालक्षणं नाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः । ५२७ नेत्रश्रवणयोर्मध्यं भवेदङ्गुलपञ्चकम् । कर्णौ चाक्षिसमौ ज्ञेयावुत्सेधाद् द्विगुणायतौ ॥ ६ ॥ (सा कर्णपाली स्यान्मध्यं पतिष्यल्यकृकूटयोः । द्विभागोलकायता पिष्पल्याश्रिताङ्गुलविस्तृता ?) ॥ ७ ॥ अरोमप्रभवा ज्ञेया व्याकृष्टधनुराकृतिः । एवम्प्रमाणं स्यादेषां कर्णपृष्ठाश्रयोऽपि च ॥ ८ ॥ ऊर्ध्वबन्धादधोबग्धः कर्णमूलसमाश्रितौ(नः) । अध्यर्धं गोलकं ज्ञेयः पृष्ठतश्चैवमेव सः ॥ ९ ॥ निष्पावसद्दशाकारा कर्तव्या कर्णपिप्पली । आयामेनाङ्गुलं सा स्याद् विस्तारेण चतुर्यवा(वा) ॥ १० ॥ पिप्पल्याधातयोर्मध्ये(?) लकार इति संज्ञितः । स्याद(ध्य)र्धाङ्गुलायामो विस्तारेण च सोऽङ्गुलम् ॥ ११ ॥ मध्ये लकारो निम्नः स्यान्मानाद् यवचतुष्टयम् । मूले पिप्पलिकयाः स्याच्छ्रोत्रच्छिद्रं चतुर्यवम् ॥ १२ ॥ या(गोलकारपीगूंष्मो स्तूनीकेति ?) प्रकीर्तिता । अर्धाङ्गुलायता सा स्याद् यवद्वितयविस्तृता ॥ १३ ॥ लकारावर्तयोर्मध्ये पीयुषी सा प्रकीर्तिता । अङ्गुलंद्वितयायामा विस्तृता सार्थमङ्गुलम् ॥ १४ ॥ कर्णस्य बाह्या रेखा या तामावर्तं प्रचक्षते । षडङ्गुलप्रमाणः स्याद् वक्रो वृत्तायतश्च सः ॥ १५ ॥ मूलांशोऽर्धाङ्गुलः कार्यः क्रमान्मध्ये यवद्वयम् । अग्रे यवप्रमाणश्च विस्तारेण विधीयते ॥ १६ ॥ लकारावर्तयोर्मध्यैमुद्गात इति कीर्तितम् । अधोभागे + पीयूष्या विस्तारेण यवत्रयम् ॥ १७ ॥ १ द. ण। २ द. पा। ३ द. तां। ४ द. स्त। ५ द. लां। ६ द. थव। ७ द. यू। ८ द. ताः। ९ द. लं। १० द. तमा। ११ द. ध्ये।