समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

ऋज्वागतादिस्थानलक्षणं नामैकोनाशीतितमोऽध्यायः । ६११ ऋज्वांगतपरावृत्तपार्श्वाभ्यं( भ्या )गतयोर्दश । अन्तरे व्यन्तराणि स्युः स्थानकान्यपराण्यपि ॥ ७ ॥ ऋज्वागताद्यं मध्यं च विग्रहं (वेन्वा +++। ऋैज्वागतां ++++ शेषभाव्यन्तरा व्यैंया ? ) ॥ ८ ॥ अर्धापाङ्गमर्धपुटैमर्धार्धपुटमेव च । ( अर्धर्ध्वसेऽपि कथितं सिलीढव्यन्तरं व्ययः ? ) ॥ ९ ॥ अर्धसाचीकृतं चैव स्वस्तिकं च ततः परम् । ( साचीकृतोशे ? ) द्वावुक्तावंशौ द्व्यर्धाक्षसंज्ञिते ॥ १० ॥ द्व्यर्थाक्षांशपरावृत्तं द्व्यर्थाक्षांसं च ते उमे( ? ) । ( द्विज्वाक्षे ? )व्यन्तरे प्रोक्ते चित्रैशास्त्रविशारदैः ॥ ११ ॥ ऋज्वागतादध्यर्धाक्षं( ? ) यथा प्रोक्तानि संज्ञया । व्यन्तराणि तथैव स्युः परावृत्ते यथाक्रमम् ॥ १२ ॥ वैचित्र्यं भित्तिके नास्तीत्येव चित्र्यं(त्र)(विचित्र्यं वि?)विदो विदुः। एकान्नत्रिंशदेवं च स्थानानि व्यस्तवर्त्मना ॥ १३ ॥ वैतस्त्यमन्तरं स्थाप्यं पादयोः सुप्रतिष्ठितम् । हिक्कायां पादयोश्चान्तर्भूभौ लम्बे प्रतिष्ठिते ॥ १४ ॥ प्रोक्तमृज्वागतं पूर्वं प्रमाणेन १५निरूपितम् । ततोऽर्धज्र्वागतस्येदं प्रमाणमुपलक्षयेत् ॥ १५ ॥ ब्रह्मसूत्रं तु कर्तव्यं मुखस्यैव तु मध्यगः( गम् ) । नेत्ररेखासमत्वेन तिर्यक्तालो भवेन्मुखम् ( ? ) ॥ १६ ॥ अपाङ्गस्याक्षिकूटस्य कर्णस्य च भवे( त् ) क्षयः । अन्यत्र कर्णमानं स्यादर्धाङ्गुलविशेषितम् ॥ १७ ॥ दृक्सूत्रे ब्रह्मलेखाया अपरे स्यात् ( कलाहवम् । यैच्छमात्राश्रुपातोक्षि क्षीयतान्योपवस्तथा ? ) ॥ १८ ॥ १ द. ज्व । २ द. भ्यां ३ द. र्यु । ४ द. व्य । ५ द. ˚डमवार्द्धपुठं । ६ द. र्धा । ७ द. रत्र्यं । ८ द. र्द्धा । ९ द. यु । १० द. शो । ११ द. त्रां । १२ द. र्ना । १३ द. यै । १४ द. र्भू । १५ द. वि । १६ द. ज्ञात । १७ द. यव ।