भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 671, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 671

६१० समराङ्गणसूत्रधारे (क्षान्त ?) गुणान् परिकल्प्य च दोषजात- मर्चां यथोदितगुणां (विदेधीता मतून्या ?) । शिष्यत्वमेत्य विविध(त्स ?)मुपासतेऽन्ये तं शिल्पिनः कृतध्ये(धि)यश्च मुहुः स्तुवन्ति ॥ २१ ॥ इति महाराजाधिराजश्रीभोज४देवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारनाम्नि वास्तुशास्त्रे दोषगुणाध्यायो नाम सप्त(माष्ट)सप्ततितमः ॥ अथ ऋज्वागतादिस्थानलक्षणं नामैकोनाशीतितमोऽध्यायः । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि६ (नेवि ?)स्थानविधिक्रमम् । (संपात्यारुघांणां ?) हि जायन्ते नव वृत्तयः ॥ १ ॥ (पूर्वभृष्क्कोगतं तेषां ततोऽध्वं क्षंरगतं भवेत्८ ?) । ततः (शें११ची१२क्षेतं ?) १३विद्याद्ध्यर्धाक्षम१४नन्तरम् ॥ २ ॥ चत्वार्यूर्ध्वागतादीनि परावृत्तानि तानि च । ऋँ७ज्वागतपरावृत्ता(न्तं ) ततोऽर्ध्वर्ज्वागतादिकम् ॥ ३ ॥ (शें१६चीकृत् ?)परावृत्तं ततोऽध्यै१७र्धाक्षपूर्वकम् । पार्श्वं१८(श्वां१९)गतं च नवमं स्थानं भित्तिकविग्रहम् ॥ ४ ॥ ऋज्वर्धऋजुनोर्मध्ये चत्वारि व्यन्तराणि च । अर्धर्जुसाचीकृतयोर्मध्ये च व्यन्तरत्रयम् ॥ ५ ॥ (द्व्यर्धार्जवौ ?)साचीकृतयोर्मध्ये द्वे व्यन्तरे परे । (परोद्यर्धक्षपार्श्व ?) व्यन्तरं चैकमन्तरे ॥ ६ ॥ १ मुद्रित प्रतौ 'ज्ञात्वा' इति स्यात् । २ मु. पु. 'विदधीत भूत्यै' इति स्यात् । ३ द. मृदुः । ४ द. 'परमेश्वर श्रीभोजदेव' इत्ययं पाठः । ५ द. नामः सप्तं । ६ द. ॰मो नवस्थानं । ७ द. पा । ८ मुद्रित पुस्तके 'पूर्वमृज्वागतं तेषां ततोऽर्ध्वर्ज्वागतं भवेत्' इति स्यात् । ९ द. ज्वा । १० द. ज्व । ११ मुद्रित पुस्तके 'साचीकृतम्' इति स्यात् । १२ द. कृ । १३ द. विं । १४ द. ना । १५ द. कृत्वा । १६ द. शचीकृत; मुद्रित पुस्तके 'साचीकृत' इति स्यात् । १७ द. ध्यर्थक्तं । १८ द. ॰श्वं । १९ द. ज्या ।