सार्थ तुकाराम गाथा (मराठी अभंग व भावार्थ)

लागते किंवा उटीची द्रव्ये जशी तेलात मुरत जातात तसे हे लोक एकमेकाच्या ध्यानात बुडून जातात पण मुख्य गोष्ट मुलीचा पैसा घेऊ नये हे मात्र कुणास समजत नाही ५ अशा या तुमच्या कर्मामुळे तुकाराम महाराज म्हणतात, तोंडावर थुकण्याचे व पुढे मिळणाऱ्या नरकाचे मात्र साधन तुम्ही करून ठेविले आहे ६ २७० ब्रह्महत्या मारिल्या गाई । आणीक काई पाप केले ॥ १ ॥ ऐका जेणे विकिली कन्या । पवाडे त्या सुग्याचे ॥ २ ॥ नरमास खादली भाडी । हाका मारी म्हणोनि ॥ ३ ॥ अवघें पाप केले तेणे । जेणे सोने अभिलाषिले ॥ ४ ॥ उच्चारिता मज तें पाप । जिव्हे काप सुटतसे ॥ ५ ॥ तुका म्हणे कोरान्न राड । बेटा भाड मागे ना का ॥ ६ ॥ शब्दार्थ व टीपा - सुग्याचे-कुत्त्याचे भाडी-कुंटणखाना चालवून मिळविलेला पैसा, अभिलाषिले-इच्छिले, भाड-भाडखोर मनुष्य अर्थ - त्याच्या हातून ब्रह्महत्या घडली, त्याने जणु गाई मारल्या आणखी काही पापे त्याने केली १ त्याने म्हणजे कुणी ? ऐका तर ज्याने आपली कन्या विकली त्या कुत्र्याची कीर्ती नीट ऐका २ या अधमाने मुलीच्या लग्नात पैसा घेऊन नरमास खाल्ल्याचे व कुंटणखाना चालवून पैसे मिळविल्याचे पाप याने केले म्हणून तर त्याच्या नावाने हाका मारतो आहे ३ जगातील सर्व पापे त्याने केलेली आहेत असे समजा कारण त्याने मुलीला विकून सोन्याची अभिलाषा धरलेली असते ४ त्याचे पाप उच्चरतानाही माझ्या जिभेचा थरकाप होत आहे ५ तुकाराम महाराज म्हणतात, मुलीचे द्रव्य घेणार, तिचा बाप हा भाडखोर व आई राड भिक्षा का मागेनात ! ६ २७१ याचा कोणी करी पक्ष । तो ही त्याशी समतुल्य ॥ १ ॥ फुकासाठीं पावे दुःखाचा विभाग । पूर्वजासि लाग निरयदंडीं ॥ २ ॥ ऐके राजा न करी दंड । जरि या लड दुष्टासि ॥ ३ ॥ तुका म्हणे त्याचे अन्न । मद्यपाना समान ॥ ४ ॥ शब्दार्थ व टीपा - पक्ष-बाजू निरयदंडी- नरकाच्या शिक्षेस अर्थ - अशा प्रकारे कन्येची विक्री करून जे पैसे मिळविणारे असतील, त्यांची बाजू घेणारे जे असतील तेही त्याच गुन्हेगारासारखे समजावेत १ त्यांची बाजू घेतल्याने त्याला फुकट दुःख प्राप्त होते आणि तो स्वतःच्या पूर्वजांनाही नरकाच्या शिक्षेस पाठवितो २ जो राजा अशा दुष्टाला दंड करीत नाही, ३ तो अन्न खात असला तरी त्याचे ते सेवन मद्याचे आहे असेच समजावे ४ २७२ कपट नाही एक । नेणे भुलवायाचे लोक ॥ १ ॥ तुमचे करितो कीर्तन । गातो उत्तम ते गुण ॥ २ ॥ दाऊ नेणे जडीवुटी । चमत्कार उठाउठी ॥ ३ ॥ नाहीं शिष्यशाखा । सांगो अयाचित लोका ॥ ४ ॥ नव्हें मठपति । नाहीं चाहूराची वृत्ति ॥ ५ ॥ नाहीं देवाचॅन । असे माडिले दुकान ॥ ६ ॥ नाहीं वेताळ प्रसन्न । काहीं सांगों लाण खुण ॥ ७ ॥ नव्हे पुराणिक । करणे सांगणें आणीक ॥ ८ ॥ नेणें वाद घटा पटा । करिता पंडित करटा ॥ ९ ॥