भारतकोश
सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary

भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा

DevanagariHindipublished837 पृष्ठ

पृष्ठ 100, कुल 837 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 100

द्वितीयं द्वादशाद् वर्णं द्वितीयात् प्रथमं ततः ॥ ३१ ॥ पञ्चमं च बहिष्ठेभ्यस्त्रीनेतान् विद्धिकेवलान् । नाभ्येकादशसंभिन्नं द्वितीयं चाष्टमात् ततः ॥ ३२ ॥ नमो नमः पदयुतो मन्त्रश्चाष्टादशाक्षरः । अब द्वितीय मन्त्र का उद्धार कहते हैं । दूसरे मन्त्र के उद्धार का निष्कर्ष— ‘ॐ अमोघ सर्वशक्त्यात्मने भगवते नमो नमः’ । यह १८ अक्षरों का मन्त्र है । अस्यैकार्णं पदं पूर्वं त्र्यक्षरं तदनन्तरम् ॥ ३३ ॥ षडक्षरं तृतीयं तु चतुर्थं चतुरक्षरम् । द्वितीयं द्व्यक्षरं चान्यत् पदयोः सम्प्रकीर्तितम् ॥ ३४ ॥ इस मन्त्र में एक अक्षर का प्रथम पद, तीन अक्षर का दूसरा पद, छह अक्षर का तीसरा पद, चार अक्षर का चौथा पद, दो-दो अक्षरों का पांचवाँ और छठवाँ पद हैं ॥ ३३-३४ ॥ तृतीयमथ वक्ष्यामि मन्त्रं मन्त्रविदांवरम् । यज्ज्ञात्वा मानसीं शुद्धिं परामभ्येति कर्मणाम् ॥ ३५ ॥ बीजमादाय मध्यस्थमाद्यमेकादशात् ततः । नेमेस्तृतीयं तदध ऊर्ध्वे नाभ्यपरं तु वै ॥ ३६ ॥ अथाद्यमष्टमाद् वर्णं द्वितीयं स्वरसंयुक्तम् । तद्वद् एकादशादाद्यं वर्णमन्यं समाहरेत् ॥ ३७ ॥ दशमादपरं वर्णं नेमेरष्टकमन्ततः । युक्तं नाभिद्वितीयेन त्वाद्यं नेम्यक्षरं तु यत् ॥ ३८ ॥ नाभित्रयोदशोपेतमादाय दशमात् परम् । द्वितीयं नवमाद्वर्णं युक्तं नाभ्यपरेण तु ॥ ३९ ॥ तत्संख्यं दशमाच्छुद्धं ततो बाह्यात्तु पञ्चमम् । नेमेर्द्वितीयं तदधो युक्तं नाभेः परेण तु ॥ ४० ॥ द्वितीयं दशमाद् वर्णं प्राणाय त्र्यक्षरं पदम् । ततस्त्वेकादशादाद्यं केवलं च समाहरेत् ॥ ४१ ॥ अथ नाभिद्वितीयेन युक्तं नेमेस्तृतीयकम् । नाभित्रयोदशोपेतं बहिष्ठेष्वपरं ततः ॥ ४२ ॥ नेमेस्तृतीयस्योर्ध्वे तु नवमादपरं न्यसेत् । ततो नाभिद्वितीयेन युक्तं प्राङ्नेमिमण्डलात् ॥ ४३ ॥ द्वितीयमथ वै बाह्यात् सनमस्के हि केवलम् । सां० सं० - 7