भारतकोश
सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary

भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा

DevanagariHindipublished837 पृष्ठ

पृष्ठ 104, कुल 837 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 104

चतुर्थः परिच्छेदः स्वप्नव्यूहसमाराधनम् नारद उवाच अथाह भगवान् देवो रक्तराजीवलोचनः । प्रसन्नः सुप्रसन्नास्यो विधानमपरं द्विजाः ॥ १ ॥ अथ चतुर्थो व्याख्यास्यते । स्वप्नव्यूहविधानमाहेत्याह—अथेति द्वाभ्याम् । येन कर्मणा, आत्मा परमात्मा, स्वप्ने आत्मैव जीव इव वर्णकमलोपरि व्यक्ततां नीतः = प्रकाशितः । तद्विधानमाहेति पूर्वश्लोकेनान्वयः ॥ १-२ ॥ अब चतुर्थ स्वप्नव्यूह की व्याख्या करते हैं । श्री नारदजी ने कहा—हे महर्षियों ! अब इसके बाद लाल कमल के समान नेत्रों वाले, प्रसन्न तथा प्रसन्न मुख वाले भगवान् ने दूसरा विधान कहा ॥ १ ॥ श्रीभगवानुवाच येनात्मा स्वप्न एवात्मा कर्मिणामनुकम्पया । क्रमेण व्यक्ततां नीतो वाग्वर्णकमलोपरि ॥ २ ॥ श्रीभगवान् ने कहा—जिस कर्म से साधक के ऊपर कृपा कर स्वप्न में परमात्मा को जीवात्मा के समान (मातृका) वर्ण कमल के ऊपर प्रकाशित किया जाता है, हे सङ्कर्षण ! अब आप उस विधान को सुनिये ॥ २ ॥ अभिन्नपूर्णषाड्गुण्यविभवेनोपबृंहितम् । भाभिः सितादिभिर्दीप्तमभिन्नाभिर्निरन्तरम् ॥ ३ ॥ अवलोक्यामलं देवमुदितं स्वेन तेजसा । कर्णिकाग्रं समाश्रित्य दिव्यं मन्त्रतनुं पुनः ॥ ४ ॥ पश्येत् स्वयं स्वशक्त्या वै कालेनालक्ष्यमूर्तिना । संहरन्तं च तद्रूपं व्यक्तं पूर्वोक्तलक्षणम् ॥ ५ ॥ एवं मन्त्रमयं देवमुपसंहृत्य लाङ्गलिन् । आमूलात् कर्णिकाग्रं च सम्पूर्यास्ते स्वतेजसा ॥ ६ ॥