भारतकोश
सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary

भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा

DevanagariHindipublished837 पृष्ठ

पृष्ठ 243, कुल 837 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 243

१८४ सात्वतसंहिता सङ्कर्षणाभिधानस्य तत आरभ्य यत्नतः । प्राग्वदाराधनं कुर्यात् प्रत्यहं मासभेदतः ॥ १०२ ॥ अथ तदारभ्य ज्येष्ठशुक्लद्वादश्यन्तं मासत्रये क्रमेण गोविन्दविष्णुमधुसूदन- मन्त्रैर्व्रतानुष्ठानम्, तेषां कारणभूतसङ्कर्षणस्य कर्णिकामध्ये मासत्रयेऽपि परत्वेनार्चनं चाह—अथेति सार्धेन ॥ १०१-१०२ ॥ उस दिन से प्रारम्भ कर ज्येष्ठ शुक्ल द्वादशी पर्यन्त तीन मास तक गोविन्द, विष्णु एवं मधुसूदन के मन्त्रों से तत्कारणभूत सङ्कर्षण का कर्णिका के मध्य में पहले की तरह मास भेद से प्रतिदिन आराधन करे ॥ १०१-१०२ ॥ पश्चान्मासत्रये याते प्राप्ते ज्येष्ठस्य तद्दिने । त्रिविक्रमाख्यमन्त्रेण चान्यत् सर्वं पुरोदितम् ॥ १०३ ॥ मध्यतोऽम्बुजगर्भस्थं प्रद्युम्नं सर्वगं स्मरेत् । त्रिविक्रमं तदाकारं भावयित्वा ततो यजेत् ॥ १०४ ॥ अनन्तरं च संस्थानादानीय प्रागरान्तरम् । यष्टव्यः सविशेषेण त्वनुज्झिततनुः क्रमात् ॥ १०५ ॥ तन्मासत्रयानन्तरं तद्दशम्यां त्रिविक्रममन्त्रेण व्रतप्रारम्भम्, त्रिविक्रमादित्रिक- कारणभूतप्रद्युम्नस्य परत्वेन कर्णिकामध्ये ध्यानम्, तदाकारत्वेन ध्यातस्य त्रिविक्रमस्य तस्यार्चनम्, तस्यारस्थानेऽपि देव्या सहार्चनं चाह—पश्चादिति त्रिभिः ॥१०३-१०५॥ इसके बाद तीन महीना व्यतीत हो जाने पर ज्येष्ठ शुक्ल दशमी से त्रिविक्रम मन्त्र से व्रतारम्भ करे । त्रिविक्रम के कारणभूत प्रद्युम्न का कर्णिका के मध्य में ध्यान करे । तदाकार होने से ध्यात त्रिविक्रम का अर्चन करे और अर स्थान पर देवी के साथ उनकी अर्चना करे ॥ १०३-१०५ ॥ श्रीखण्डं च सकर्पूरमीषत् कुङ्कुमभावितम् । पीतं विलेपनं चात्र तथा पुष्पफलादिकम् ॥ १०६ ॥ पीतानां फलपुष्पाणामभावे मसृणेन तु । पीतेन धातुचूर्णेन रञ्जयेत् कुङ्कुमेन वा ॥ १०७ ॥ सघृतं हेमपात्रं च पूजान्ते विनिवेद्य च । पात्राभावे यथाशक्ति काञ्चनं च घृतोपरि ॥ १०८ ॥ प्रद्युम्नोत्पन्नत्रिविक्रमादित्रिकस्य पीतवर्णत्वेन तादृशवर्णैरेव गन्धपुष्पादिभिरर्च- नम्, केषाञ्चित् पीतानामलाभेऽपि हरिद्राकुङ्कुमादिना पीतीकरणम्, घृतपूरितहेमपात्र- दानम्, तदशक्तौ यथाशक्ति काञ्चनान्वितघृतदानं वा कार्यमित्याह—श्रीखण्डमिति त्रिभिः ॥ १०६-१०८ ॥

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक) · पृष्ठ 243, कुल 837 में से · BharatKosha