भारतकोश
सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary

भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा

DevanagariHindipublished837 पृष्ठ

पृष्ठ 316, कुल 837 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 316

द्वादशः परिच्छेदः विभवदेवताध्यानम् नारद उवाच एवमाकर्ण्य स त्वेवं मुसली मुनिनायकाः । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा पप्रच्छ जगतां पतिम् ॥ १ ॥ अथ द्वादशो व्याख्यास्यते । इह सङ्कर्षणो वासुदेवं विभवदेवध्यानं पप्रच्छे- त्याह—एवमिति ॥ १ ॥ इस बारहवें परिच्छेद में सङ्कर्षण भगवान् वासुदेव से विभव देवताओं का ध्यान पूछते हैं । नारद ने कहा—हे मुनिनायकों ! इस प्रकार पूर्वोक्त वचनों को सुन कर सङ्कर्षण ने हाथ जोड़कर भगवान् से पूछा ॥ १ ॥ सङ्कर्षण उवाच यथाक्रमस्थितानां च मन्त्राणां लक्ष्मीनन्दन । त्वत्तोऽहं श्रोतुमिच्छामि सर्वेषां ध्यानलक्षणम् ॥ २ ॥ प्रश्नप्रकारमाह—यथाक्रमस्थितानामिति । लक्ष्मीं नन्दयति सन्तोषयतीति लक्ष्मीनन्दनेति वासुदेवसम्बोधनम् ॥ २ ॥ सङ्कर्षण ने पूछा—हे लक्ष्मीनन्दन ! अब मैं यथाक्रम स्थित विभव देवताओं का ध्यान आपसे जानना चाहता हूँ ॥ २ ॥ श्रीभगवानुवाच त्रयाणां मुख्यपूर्वाणां ध्रुवान्तानां पुरोदितम् । शेषादीनां च शेषाणामिदानीमवधारय ॥ ३ ॥ ध्यानं पातालनिलयपर्यन्तानां यथास्थितम् । एवं पृष्टो भगवान् प्रत्याह—त्रयाणामिति सार्धेन । मुख्यपूर्वाणां विशाखयूपा- दीनामित्यर्थः । त्रयाणां विशाखयूपपद्मनाभध्रुवाणामित्यर्थः । पूर्वं नवमपरिच्छेदे— "विशाखायूपो भगवान् स्वयं विश्वसिसृक्षया" (९।४९) इत्यादिभिर्विशाखयूप-