भारतकोश
सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary

भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा

DevanagariHindipublished837 पृष्ठ

पृष्ठ 90, कुल 837 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 90

द्वितीयः परिच्छेदः ३१ नादावसानगगने देवोऽनन्तसमन्वितः । शान्तः संवित्स्वरूपस्तु भक्तानुग्रहकाम्यया ॥ ६९ ॥ अनौपम्येन वपुषा ह्यमूर्तो मूर्त्ततां गतः । विश्वमाप्याययन् कान्त्या पूर्णेन्दुयुततुल्यया ॥ ७० ॥ वरदाभयदेनैव शङ्खचक्राङ्कितेन तु । त्रैलोक्योद्धृतिक्षेण युक्तः पाणिद्वयेन तु ॥ ७१ ॥ रश्मिभिर्भास्करो यद्वत् समुद्र इव चोर्मिभिः । स्वमूर्तिभिरमूर्त्तिभिरच्युताद्याभिरन्वितः ॥ ७२ ॥ दीप्तिमद्भिरमूर्तैस्तु सुधाकल्लोलसङ्कुलैः । पूर्ण आभरणैः सर्वैर्निर्विकाराङ्घ्रिविग्रहः ॥ ७३ ॥ एवं हृदयकमले शब्दब्रह्मावस्थानमुक्त्वा तदन्ते द्योतमानपरब्रह्मस्वरूपमाह— नादावसानेति पञ्चभिः । नादावसानगगने नादो नाम नादबिन्दुमध्यमावैखर्याख्ये शब्द- ब्रह्मणोऽवस्थाचतुष्टये प्रथमावस्था पूर्वोक्तलक्षणा, तदवसानं तत्पराकाष्ठा, तत्र यद् गगनं गगनात्मिका शक्तिः, तत्रेत्यर्थः । तथा च लक्ष्मीतन्त्रे— नादस्य या परा काष्ठा साऽहन्ता परमेश्वरी ॥ शक्तिः सा परमा सूक्ष्मा नादान्तगगनाह्वया । शब्दब्रह्ममयी सूक्ष्मा साहं सर्वावगाहिनी ॥ विरामे सति नादस्य यः स्फुटीभवति ध्रुवम् । ज्योतिस्तत्परमं ब्रह्म लक्ष्मीनारायणात्मकम् ॥ (२४।९-११) इति शङ्खचक्राङ्कितेनेत्यत्र पाणिद्वये केवलरेखारूपशङ्खचक्राङ्कितत्वं ज्ञेयम् । यतोऽ- न्यथा पाणिद्वयमात्रस्य वरदाभयमुद्रान्वितत्वमपि न संभवति, तथा चोपबृंहितं लक्ष्मी- तन्त्रे— व्यापको भगवान् देवो भक्तानुग्रहकाम्यया ॥ अनौपम्यमनिर्देश्यं वपुः स भजते परम् । विश्वाप्यायनकं कान्त्या पूर्णेन्दुयुततुल्यया ॥ वरदाभयहस्तं च द्विभुजं पद्मलोचनम् । रेखामयेन चक्रेण शङ्खेन च करद्वये ॥ अङ्कितं निर्विकाराङ्घ्रिस्थितं परमशोभनम् । अन्यूनानतिरिक्तैः स्वैर्गुणैः षड्भिरलङ्कृतम् ॥ समं समविभक्ताङ्गं सर्वावयवसुन्दरम् । पूर्णमाभरणैः शुभ्रैः सुधाकल्लोलसंकुलैः ॥ रश्मिभूतैरमूर्तैः स्वैरच्युताद्यैरविच्युतम् । एका मूर्तिरियं दिव्या पराख्या वैष्णवी परा ॥ योगसिद्धा भजन्त्येनां हृदि तुर्यपदाश्रिताम् । —(१०।११-१७) इति ।