शतपथ ब्राह्मण (शुक्ल यजुर्वेद - प्रथम भाग)

३७८ शतपथ ब्राह्मण वा॒ ऽऋ॒तुलं॑ वाव॒कृते॒ऽङ्गुली॒भाज॑न॒मध्व॒र्युर्वा॒ यज॑मानो वा सोमोपनह॒नमाद॑त्ते॒ य ए॑व कश्च॑ सोमपर्याण॒हनम् ॥४॥ अथ॒ग्रेण॒ राज्ञा॑नं वि॒चिन्व॑न्ति। तद्यत्कु॒म्भ उप॑नि- हितो भ॑वति॒ तद्ब्राह्मणा उपा॑सते॒ तद॒भ्याया॑न्ति प्राञ्चः॑ ॥५॥ तदा॒यन्त्सु॑ वाचयति । ए॒ष ते॑ गाय॒त्रो भा॒ग इति॑ मे॒ सोमा॑य ब्रूतादे॒ष ते॒ त्रैष्टु॑भो भा॒ग इति॑ मे सोमा॑य ब्रूतादे॒ष ते॒ जा॒गतो॑ भा॒ग इति॑ मे॒ सोमा॑य ब्रूताच्छन्दो॑नामाना॒ꣳ सा॒म्राज्यं॑ ग॒च्छेति॑ मे॒ सोमा॑य ब्रूतादित्येकं॑ वा॒ऽए॒ष क्रिय॒माणो॒ऽभिक्री॑यते॒ छन्द॑सामेव॒ राज्या॑य॒ छन्द॑- साꣳ साम्रा॑ज्याय॒ यन्न्वे॑ वा॒ऽए॒नमेतद्‍यद॑भिषु॒ण्वन्ति॑ त॒मेतदा॑ह॒ छन्द॑सामेव॒ वा रा- ज्या॑य॒ क्रियाणा॑नि॒ छन्द॑साꣳ सा॒म्राज्या॑य॒ न्व॑ ब॒धाय॒त्येत्य॑ प्राङुप॑विशति ॥६॥ सो ऽभि॒मृश॑ति । आ॒स्मा॒को॒ऽसीति॑ स्व॒ऽइव॒ ह्यस्यैतद्भव॑ति॒ यदाग॑तस्त॒स्मादा॑हास्मा॒को ऽसी॑ति शुक्र॒स्ते॒ ग्रह्य॒ इति॑ शु॒क्रꣳ ह्य॑स्माद॒हं ग्र॑हीष्य॒न्भव॑ति॒ विचि॑तस्त्वो॒ विचि॑- न्वन्विति॑ सर्वत ए॒वैतदा॑ह ॥७॥ अत्र॒ हैके॑ । तृणं॑ वा॒ काष्ठं॑ वा वि॒ह्लापा॒स्यन्ति॑ तदु॒ तथा॑ न कुर्यात्तन्त्रं॒ वै सोमो॑ वि॒टन्या॒ ओष॑धयो॒ऽन्त्रं॒ वै क्ष॑त्रियस्य॒ विट् स यथा॒ ऽसितम॑नुद्या॒याच्छि॒द्य परा॑स्येदे॒वं तत्स्तस्मादु॑भयैव मू॒र्तेर्विचितस्त्वो॒ विचि॑न्वन्त्वि- ति॒ तद्य॒ऽङ्गुर्वा॒स्य वि॑चे॒तार॒स्तऽए॒नं वि॑चिन्वन्ति ॥८॥ अथ वासः । द्वि॒गुणं॑ वा च॒तुर्गुणं॑ वा प्राग्द॑शं वोद॑ग्दशं वोप॑स्तृणाति॒ तद्राज्ञा॑नं मिमी॒ते स यद्राजा॑नं मि- मी॒ते त॒स्मान्मात्रा॑ मनु॒ष्येषु॑ मात्रो॒ यो चाप्यन्या मात्रा॑ ॥९॥ सावि॒त्र्या मिमी॑ते । सवि॒ता वै दे॒वानां॑ प्रसवि॒ता तयो॒ ह्यस्माऽए॒ष स॑वितृप्रसूत ए॒व क्रया॑य भव॑ति ॥१०॥ अति॑च्छन्दसा मिमीते । ए॒षा वै सर्वा॑णि॒ छन्दा॑ꣳसि॒ यदति॑च्छन्दा॒स्तथा॒ ह्य- स्यैष सर्वै॑रेव॒ छन्दो॑भिर्मीतो भ॑वति॒ तस्मादति॑च्छन्दसा मिमीते ॥११॥ स मि- मीते । अ॒भि त्यं दे॒वंꣳ स॑वि॒तार॑मोण्योः क॒विक्र॑तुम॒र्चामि॑ स॒त्यस॑वꣳ रत्न॒धाम॒भि प्रि॒यं म॒तिं क॒विम् । ऊ॒र्ध्वा य॒स्याम॑तिर्भा अ॒द्युदौत्तत्स॒वीम॑नि॒ हिर॑ण्यपाणिरमिमीत सुक्रतुः॑ कृ॒पा स्वरिति॑ ॥१२॥ ए॒तया सर्वा॑भिः । ए॒तया॒ चत॑सृभिरे॒तया ति॒सृभि॑रे-