सिद्धसिद्धान्तपद्धति (गुरु गोरखनाथ - पिण्ड-उत्पत्ति, पिण्ड-विचार एवं ब्रह्माण्ड-एकात्म दर्शन)
Siddha Siddhanta Paddhati of Guru Gorakhnath with Commentary
गुरु गोरखनाथ (सम्पादक: गोरक्षनाथ मन्दिर शोध संस्थान, गोरखपुर) द्वारा
पृष्ठ 193, कुल 222 में से
संदर्भ में पढ़ेंशरीरपद्मकुहरे यत्सर्वेषामवस्थितम् । तदवश्यं महापाशाच्छेदितव्यं मुमुक्षुभिः । २५ । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च सोऽक्षरः परमस्वराट् । स एवेन्द्रः स च प्राणः कालाग्निः स च चन्द्रमाः । २६ । स एव सूर्यः स शिवः स एव परमः शिवः । स एव योगगम्यश्च सांख्यशास्त्रपरायणैः । २७ । स एव कर्म इत्युक्तः कर्ममीमांसकैरपि । सर्वत्र सत्परानन्द इत्युक्तो वैदिकैरपि । २८ । व्यवहारैरयं भेदस्तस्मादेकस्य नान्यथा । २६ । मुद मोदे तु रा देने जीवात्मपरमात्मनोः । उभयोरेकसंविन्त्तिमुं द्रेति परिकीर्तिता । ३० । मोदन्ते देवसङ्घाश्च द्रवन्तेऽसुरराशयः । मुद्रे'ति कथिता साक्षात् सदा भद्रार्थदायिनी । ३१ । अस्मिन्मार्गेऽदीक्षिता ये सदा संसाररागिणः । तेहि पाखण्डिनः प्रोक्ताः संसारपरिपेल्वाः । ३२ । अवधूततनुर्योगी निराकारपदे स्थितः । सर्वेषां दर्शनानाञ्च स्वस्वरूपं प्रकाशते । ३३ । सभी प्राणियों के शरीर में स्थित ( पद्मकुहर ) हृदय में आत्मस्वरूप स्थित है । यह अविद्यारूप महान् मोह-शोक आदि पाशों से आबद्ध है, ( मोक्ष पद की प्राप्ति करने वाले ) मुमुक्षुओं को चाहिये कि इस पाश का उच्छेद कर अपने अखण्ड आत्मस्वरूप में स्वस्थ हो जायें । यह आत्मस्वरूप ( आत्मतत्व ) ही ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, अक्षर, स्वराट्, इन्द्र, प्राण, काल, अग्नि, चन्द्रमा, सूर्य, शिव के नामरूप में अभिव्यक्त परम शिव है । योगसाधना के फलस्वरूप इसी स्वसंवेद्य तत्व का परम अनुभव होता है । सांख्यशास्त्र के तत्वज्ञ इसी को परम पुरुष जानते हैं, पूर्वमीमांसा मत से यज्ञादि कर्म के फलस्वरूप इसी महत्तत्व का दिग्दर्शन परिलक्षित है, श्रुति की ऋचायें और सिद्धसिद्धान्तपद्धति ] [ १५१