सिद्धान्तशिरोमणि: गोलाध्याय (भास्कराचार्य - मरीचि भाष्य एवं पं. केदारदत्त जोशी सविस्तार व्याख्या)

ग्रहणवासना ३५३ एवमेव च संपातो यः क्रान्तिसमवृत्तयोः । परमं तत्र तत्कालवलनैवयान्तरं स्फुटम् ॥३८॥ अग्रतः पृष्ठतस्तस्मात्क्रान्तिवृत्ते त्रिभेऽन्तरे । तयोर्याम्योत्तरैकत्वात्तत्र नो वलनं स्फुटम् ॥३९॥ न स्पष्टवलनाभावस्तत्र स्यादुत्क्रमज्यया । क्रमज्यया ततः कार्यं दाढचार्थं कथ्यते पुनः ॥४०॥ सर्वतः क्रान्तिसूत्राणां ध्रुवे योगो भवेद्यतः ॥ विषुवन्मण्डलात्प्राच्या ध्रुवे याम्या तथोत्तरा ॥४१॥ सर्वतः क्षेपसूत्राणां ध्रुवाज्जिनलवान्तरे । योगः कदम्बसंज्ञोऽयं ज्ञेयो वलनबोधकृत् ॥४२॥ तत्रापमण्डलात्प्राच्या याम्या सौम्या च दिक् सदा । कदम्बभ्रमवृत्तं च बध्नीयात्परितो ध्रुवात् ॥४३॥ गोले तु जिनतुल्यांशैस्तत्र ज्या क्रान्तिशि