भारतकोश
श्रीलिंगमहापुराण

श्रीलिंगमहापुराण

Linga MahaPurana

महर्षि वेदव्यास द्वारा

DevanagariHindipublished833 पृष्ठ

पृष्ठ 132, कुल 834 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 132
१३०श्रीलिङ्गमहापुराण[ पूर्वभाग
संस्कृत श्लोकहिन्दी अनुवाद
होतारोणाथ शिरसा अथर्वेण शुभेन च।<br>शान्त्या चाथ पुनः शान्त्या भारुण्डेनारुणेन च॥ ४२<br><br>वारुणेन च ज्येष्ठेन तथा वेदव्रतेन च।<br>तथान्तरेण पुण्येन सूक्तेन पुरुषेण च॥ ४३<br><br>त्वरितेनैव रुद्रेण कपिना च कपर्दिना।<br>आवोराजेति साम्ना तु बृहच्चन्द्रेण विष्णुना॥ ४४<br><br>विरूपाक्षेण स्कन्देन शतऋग्भिः शिवैस्तथा।<br>पञ्चब्रह्मैश्च सूत्रेण केवलप्रणवेन च॥ ४५<br><br>स्नापयेद्देवदेवेशं सर्वपापप्रशान्तये।१८), होतार, मंगलमय अथर्वशिर, शान्ति, भारुण्ड, अरुण, वारुण, ज्येष्ठ, वेदव्रत, आन्तर, पुण्यप्रद पुरुषसूक्त (यजुर्वेद), त्वरितरुद्र, कपि, कपर्दी, सामवेदीय आ वो राज० (मन्त्र-संख्या ६९), बृहच्चन्द्र, विष्णु, विरूपाक्ष, स्कन्द, शिवकी सौ ऋचा, पंचब्रह्म (सद्योजातादि पाँच मन्त्र), नमः शिवाय तथा केवल प्रणवमन्त्रसे ही सभी पापोंके शमनहेतु देवदेवेश शिवका अभिषेक करना चाहिये॥ ४०–४५ १/२ ॥
वस्त्रं शिवोपवीतं च तथा ह्याचमनीयकम्॥ ४६<br><br>गन्धं पुष्पं तथा धूपं दीपमन्नं क्रमेण तु।<br>तोयं सुगन्धितं चैव पुनराचमनीयकम्॥ ४७<br><br>मुकुटं च शुभं छत्रं तथा वै भूषणानि च।<br>दापयेत्प्रणवेनैव मुखवासादिकानि च॥ ४८तत्पश्चात् भगवान् शंकरको वस्त्र, यज्ञोपवीत, आचमनीय, गन्ध, पुष्प, धूप, दीप, नैवेद्य, सुगन्धित जल, पुनः आचमन, [रत्नजटित] मुकुट, सुन्दर छत्र, आभूषण तथा मुखवास (ताम्बूल) आदि उपचार प्रणव-मन्त्रक्रमसे अर्पित करना चाहिये॥ ४६–४८॥
ततः स्फटिकसङ्काशं देवं निष्कलमक्षरम्।<br>कारणं सर्वदेवानां सर्वलोकमयं परम्॥ ४९<br><br>ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राद्यैर्ऋषिदेवैरगोचरम् ।<br>वेदविद्भिर्हि वेदान्तैस्त्वगोचरमिति श्रुतिः॥ ५०<br><br>आदिमध्यान्तरहितं भेषजं भवरोगिणाम्।<br>शिवतत्त्वमिति ख्यातं शिवलिङ्गे व्यवस्थितम्॥ ५१इसके बाद स्फटिकके सदृश वर्णवाले, कलारहित, अविनाशी, समस्त देवताओंके भी कारण, सभी लोकोंमें व्याप्त, परात्पर, ब्रह्मा-विष्णु-इन्द्र-रुद्र आदि देवताओं तथा देवर्षियोंसे अगम्य, श्रुतियोंके अनुसार वेदों एवं उपनिषदोंके ज्ञाताओंसे भी अगोचर, आदि-मध्य-अन्तसे रहित, भवरोगसे संतप्त प्राणियोंके लिये औषधरूप प्रसिद्ध शिवतत्त्व शिवलिङ्गमें प्रतिष्ठित है—इस प्रकारसे शिवलिङ्गमें महादेवका ध्यान करना चाहिये॥ ४९–५१॥
प्रणवेनैव मन्त्रेण पूजयेल्लिङ्गमूर्धनि।<br>स्तोत्रं जपेच्च विधिना नमस्कारं प्रदक्षिणम्॥ ५२<br><br>अर्घ्यं दत्त्वाथ पुष्पाणि पादयोस्तु विकीर्य च।<br>प्रणिपत्य च देवेशमात्मन्यारोपयेच्छिवम्॥ ५३पुनः लिङ्गके शीर्षपर प्रणव मन्त्रसे पूजा करनी चाहिये और विधिपूर्वक स्तोत्रपाठ करके नमस्कार तथा प्रदक्षिणा करनी चाहिये। इसके बाद अर्घ्य प्रदान करके महादेवके चरणोंमें पुष्प अर्पितकर उन्हें साष्टांग प्रणाम करे एवं देवाधिदेव शिव मुझमें समाहित हैं—ऐसी भावना करे॥ ५२–५३॥
एवं सङ्क्षिप्य कथितं लिङ्गार्चनमनुत्तमम्।<br>आभ्यन्तरं प्रवक्ष्यामि लिङ्गार्चनमिहाद्य ते॥ ५४[हे सनत्कुमारजी!] इस प्रकार मैंने शिवलिङ्गके उत्तम पूजन-विधानका वर्णन संक्षेपमें कर दिया और अब आपको आभ्यन्तर लिङ्गार्चनविधि बताऊँगा॥ ५४॥

॥ इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे लिङ्गार्चनविधिर्नाम सप्तविंशोऽध्यायः ॥ २७ ॥
॥ इस प्रकार श्रीलिङ्गमहापुराणके अन्तर्गत पूर्वभागमें 'लिङ्गार्चनविधि' नामक सत्ताईसवाँ अध्याय पूर्ण हुआ ॥ २७ ॥