भारतकोश
श्रीलिंगमहापुराण

श्रीलिंगमहापुराण

Linga MahaPurana

महर्षि वेदव्यास द्वारा

DevanagariHindipublished833 पृष्ठ

पृष्ठ 816, कुल 834 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 816
८१४श्रीलिङ्गमहापुराण[ परिशिष्ट

| तेन दृष्टेन देवेशि सर्वज्ञानस्य भाजनम्।<br>तस्यैव पश्चिमे देवि समुद्रेण प्रतिष्ठितम्॥ ३९<br><br>तस्यैव दक्षिणे पार्श्वे ईशानं लोकविश्रुतम्।<br>आत्मानमुद्धरेद्देवि लिङ्गं पश्चान्मुखं स्थितम्॥ ४० | उसके दक्षिण दिशाभागमें महापाशुपतेश्वर [नामक] लिङ्ग स्थित है। हे देवेशि! उसके दर्शनसे मनुष्य सम्पूर्ण ज्ञानका भाजन हो जाता है। हे देवि! उसीके पश्चिममें समुद्रके द्वारा एक लिङ्ग स्थापित किया गया है॥ ३८-३९॥<br><br>उसीके दक्षिणभागमें लोकप्रसिद्ध पश्चिमाभिमुख ईशानलिङ्ग स्थित है, हे देवि! उसके दर्शनसे मनुष्य अपना उद्धार कर लेता है॥ ४०॥ | | तस्यापि देवि पूर्वेण वाराणस्यां तु लाङ्गलिः।<br>मोक्षप्रदं तु तल्लिङ्गं सर्वैश्वर्यमयं शुभम्॥ ४१ | हे देवि! उसके भी पूर्वमें वाराणसीके अन्तर्गत लांगलि नामक लिङ्ग है, सभी ऐश्वर्योंसे युक्त और शुभ वह लिङ्ग मोक्ष देनेवाला है॥ ४१॥ | | ज्ञात्वा कलियुगं घोरं हाहाभूतमचेतनम्।<br>ब्राह्मणानां हितार्थाय तस्मिन् देशे स्थितो ह्यहम्॥ ४२ | कलियुगको भयंकर, हाहाकारसे युक्त तथा अचेतन जानकर मैं ब्राह्मणोंके हितके लिये उस स्थानमें स्थित हूँ॥ ४२॥ | | दिव्या हि सा परा मूर्तिर्दिव्यज्ञानं हि तत् स्मृतम्।<br>अनुग्रहाय विप्राणां योजयिष्ये व्रतेन तु॥ ४३ | वह मूर्ति दिव्य है तथा उसे दिव्यज्ञान कहा गया है। विप्रोंपर अनुग्रह करनेके लिये मैं उन्हें [पाशुपत] व्रतसे युक्त करता हूँ॥ ४३॥ | | ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा।<br>एतेषां हि विभेदस्तु भिन्नाश्चैव पृथक् पृथक्॥ ४४ | ब्रह्मचारी, गृहस्थ, वानप्रस्थ तथा यति—इनमें परस्पर भेद है और ये भिन्न-भिन्न रूपोंमें पृथक् रूपसे स्थित हैं॥ ४४॥ | | ज्ञानेन रहिताः सर्वे पुनरावर्तकाः स्मृताः।<br>ब्राह्मणानां हितार्थाय ज्ञानं चैव प्रकाशितम्॥ ४५ | ज्ञानरहित ये सब बार-बार जन्म लेनेवाले कहे गये हैं। ब्राह्मणोंके हितके लिये मैंने पाशुपतका ज्ञान प्रकाशित किया है॥ ४५॥ | | वेदाः सर्वे समादाय षडङ्गाः सपदक्रमाः।<br>सर्वाणि योगशास्त्राणि दध्ना चैव घृतेन च॥ ४६<br><br>तथा वेदे महाभागे व्रतं पाशुपतं प्रिये।<br>षण्मासैस्तु महाभागे योगैश्वर्यं प्रवर्त्तते॥ ४७ | हे महाभागे! हे प्रिये! जो छः अंगों और पद एवं क्रमसहित सभी वेद तथा सभी योगशास्त्र हैं, उन्हें लेकर दधिसे घृतकी भाँति वेदमें पाशुपतव्रतको प्रकाशित किया गया है। हे महाभागे! पाशुपतव्रत करनेपर छः महीनेमें योगैश्वर्य प्राप्त होता है॥ ४६-४७॥ | | यस्य यस्य प्रभावोऽस्ति योगस्यैव व्रतस्य च।<br>योगज्ञेषु हि तिष्ठेत धर्मं सुखं हि तेषु च॥ ४८ | जिसके-जिसके योग तथा व्रतका प्रभाव होता है, उन्हीं योगज्ञानियोंमें धर्म तथा सुख स्थित रहते हैं॥ ४८॥ | | ब्राह्मणानां समो धर्मो दमो वाथ यशस्विनि।<br>अहिंसा चैव सत्यं च विद्याभिगम एव च॥ ४९ | हे यशस्विनि! धर्म, इन्द्रियनिग्रह, अहिंसा, सत्य तथा विद्याध्ययन—ये सब ब्राह्मणोंके लिये समानरूपसे विहित हैं॥ ४९॥ | | मैत्रो वै ब्राह्मणो नित्यं गतिं प्राप्नोति चोत्तमाम्।<br>भस्मशायी तु तिष्ठेत अन्तस्सवनकृत्तथा॥ ५० | सभीसे मित्रताका भाव रखनेवाला ब्राह्मण सदा उत्तम गति प्राप्त करता है। पाशुपतव्रतीको चाहिये कि |