सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)

सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)
Subhashita Ratna Bhandagara
पण्डित काशीनाथ शर्मा (सम्पादक: नारायण राम आचार्य) द्वारा
स्रोत: Subhashita Ratna Bhandagara (10,000+ Classic Sanskrit Epigrams & Maxims - Nirnaya Sagar Press) (उद्गम)
DevanagariSanskritpublished516 पृष्ठ
पृष्ठ 326, कुल 516 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 326
| परस्परप्रसादः | ३११ |
|---|---|
| ॥ ८ ॥ उदितोरुसादमतिवेपथुमत्सुदृढोऽभिभर्त्तुं विधुर<br>त्रपया । वपुरादरातिशयगंसि पुन प्रतिपत्तिमूढमपि बाढम-<br>भूत् ॥ ९ ॥ परिमन्थराभिगलगुरुभराधधिवेश्म पत्युरुपचार-<br>विधा । स्खलिताभिरप्यनुपदं प्रमदा प्रणयातिभूमिमगम-<br>न्नातिभिः ॥ १० ॥ मधुरोन्नतञ्च ललितं च दृशो सकर-<br>प्रयोगचतुर च वच. । प्रकृतिस्थमेव निपुणागमितं स्फुट-<br>नृत्यलीलम्भवत्सुतनो. ॥ ११ ॥ लोलाक्षुकस पवनाकुलि-<br>ताशुंकान्त त्वदृष्टिहारि मम लोचनबान्धवस्य । अध्यामितुं<br>तव चिर जघनस्थलस्य पर्याप्तमेव करभोरु ममोरुयुग्मम् ।<br>॥ १२ ॥ सुतनु जँहिहि मौन पश्य पादानतं मा न खलु<br>तव कदाचित्कोप एवंविधोऽभूत् । इति निगदति नाथे<br>तिर्यङ्गामीलिताक्ष्या नयनजलमनल्पं मुक्तमुक्तं न किंचित्<br>॥ १३ ॥ वचोवीचीदानं स्फुरदधरपानं विविनयं कृशीभूते<br>माने मयि मृगयमाणे मृगदृश । वभूव भ्रूभङ्ग सनयन<br>तरङ्ग. सपदि य. प्रमुल व्यताने जगदुपरेि तेनेह मदन<br>॥ १४ ॥ तदेवाजिह्माक्ष सुखमविशदस्ता गिर इमा स<br>एवाङ्गश्लेषो मयि सरसमाश्रिष्यति तनुम् । तदुक्तं प्रत्युक्तं<br>यदपटु शिर.कम्पनपर प्रिया मानेनेय पुनरपि कृता मे<br>नववधू. ॥ १५ ॥ दृष्टैकासनसंस्थिते प्रियतमे पश्चादुपेल्या-<br>दरादेकस्या नयने निमील्य विहितक्रीडानूबन्धच्छल. ।<br>ईषद्वक्रितकन्धर. सपुलकः प्रेमोल्लसन्मानसामन्तर्हासलस-<br>त्कपोलफलका धूर्तौऽपरा चुम्बति ॥ १६ ॥ आगल्य प्रणि<br>पातसान्त्वितसखीदत्तान्तरे सागसि खैर कुर्वति तल्पपार्श्व-<br>निभृते धूर्तेऽङ्गसवाहनम् । ज्ञात्वा स्पर्शवशात्प्रिय किल<br>सखीभ्रान्त्या स्वमक्षं शनै खिन्नासीत्यभिधाय मीलितदृशा<br>सानन्दमारोपित ॥ १७ ॥ सत्यं दुर्लभ एष वल्लभतरो<br>रागो ममास्मिन्पुन कोपोऽस्यातिगुरुर्न चातिनिपुणा.<br>सख्योऽपि सबोधने । सचिन्त्येति मृगीदृशा प्रियतमे दृष्टे<br>श्रथा मेखला बन्नन्त्या न गत स्थितं न च चलद्वासोऽथवा<br>संवृतम् ॥ १८ ॥ वाचो वाग्मिनि कि तवाद्य परुषाः सुभ्रु<br>ध्रुवो विभ्रमोऽप्युद्ग्रान्त. कृत एष लोलनयने कि लोहिते<br>लोचने । नास्त्यागो मयि कि मुखैव कुपितेत्युक्ते पुन.<br>प्रेयसा मानिन्या जलविन्दुदुन्तुरपुटा दृष्टि. सखीष्वाहिता<br>॥ १९ ॥ सा यावन्ति पदान्यलीकवचनैरालीजने पाठिता<br>तावन्त्येव कृतागसो द्रुततर सल्प्य पत्यु पुर । आरेभे<br>पुरतो यथा मनसिजस्येच्छा तथा वर्तितुं प्रेम्णो मौर्य्य-<br>विभूषणस्य सहज. कोऽप्येष कान्त. क्रम. ॥ २० ॥ दृष्टे<br>लोचनवन्मनाञ्चुकुलित पार्श्वस्थिते वक्रवच्र्यङ्गभूतं बहिरासित<br>पुलकवत्स्पर्श समातन्वति । नीवीबन्धवदागत शिथिलता | सभाषमाणे अणान्मानेनापमृतं हियेव सुदृशः पाद-<br>स्पृशि प्रेयसि ॥ २१ ॥ एकस्मिन्शयने पराङ्मुखतया<br>वीतोत्तर ताम्यतोन्त्योन्यस्य हृदि स्थितेऽप्यनुनये सरक्षतो-<br>गौरवम् । दंत्यो श्नकगपाङ्गवलनान्मिश्रीभवच्चक्षुषोर्भग्नो<br>मानकलि महामगमसव्यामक्तकण्ठग्रह. ॥ २२ ॥ कृत्वा<br>विग्रहमश्रुपातकल्लुष शय्यासनादुत्थिता कोवाच्चापि विहाय<br>गर्भभवनद्वार रुपा प्रस्थिता । दृष्ट्वा चन्द्रमस प्रभाविरहितं<br>प्रत्यूषवाताहता हा रात्रिरत्वरिता गतेति पतिता कान्ता<br>प्रियस्रोगसि ॥ २३ ॥ पश्याम. किमियं प्रधक्ष्यत इति स्थैर्ये<br>मयालम्बित कि मा नालपतीत्यय खलु शठ कोपस्तया-<br>प्याश्रित. । इत्यन्योन्यविलक्षदृष्टियुतुरे तस्मिन्नवस्थान्तरे<br>सव्याजं हमित मया त्रुटिहरे मुक्तस्तु बाष्पस्तया ॥ २४ ॥<br>चक्षुर्लुसमषीकणं कवलितस्ताम्बूलरागोऽधरे विश्रान्ता कवरी<br>कपोलफलके लूँशव गात्रद्युति । जाने संप्रति मानिनि प्रण-<br>यिना कैरप्युपायकर्ममंथो मानमहातहरुस्तृणो ते चेत.स्थली-<br>वर्धित. ॥ २५ ॥ तस्या. सान्द्रविलेपनस्तनयुगप्रक्षेषमुद्राङ्कितं<br>कि वक्षश्चरणानतिव्यतिकरव्याजैन गोपाप्यते । इत्युक्ते क<br>तदित्युदीर्य सहसा तत्सप्रमार्टु मया संश्लिष्टा रभसेन तत्सुख-<br>वशात्तन्व्यापि तद्विस्मृतम् ॥ २६ ॥ नापेतोऽनुनयेन य.<br>प्रियसृहृद्वाक्यैर्न य. सहतो यो दीर्घ दिवस विषह्य हृदये<br>यत्नात्कथंचिद्धृत । अन्योन्यस्य हृते सुखे विहितयोस्तिर्यक्कथं-<br>चिदृशो समेदे सपदि स्मितव्यतिकरे मानो विहस्योज्झित<br>॥ २७ ॥ शून्य वासगृहं विलोक्य शयनादुत्थाय किचिच्छनै-<br>र्निद्राव्याजमुपागतस्य सुचिर निर्वर्ण्य पत्युर्मुखम् । विश्रब्धं<br>परिचुम्ब्य जातपुलकामालोक्य गण्डस्थली लजानन्रमूखी<br>प्रियेण हसता बाठा चिर चुम्बिता ॥ २८ ॥ कान्ते<br>घोरकृतान्तवक्त्रकुहरत्त्वं पुण्यपुञ्जेन मे मुक्ता कृन्त तर्द्धन-<br>श्रमभर प्रत्यङ्कमालिङ्ग्य माम् । इत्याकर्ण्य निमीलितार्थ-<br>नयनं खैर शनैरानतं सोल्लास वदनाम्बुजं मृगदृश खैर<br>चुचुम्ब प्रिय. ॥ २९ ॥ एकस्मिन्शयने सरोरुहद्वि-<br>ज्ञाय निद्रा तयोरेका पल्लवितावगुण्ठनवतीमुत्कन्धरो<br>दृष्टवान् । अन्यस्या सविधे समेत्य निभृतव्यालोलहस्ताङ्गुलि-<br>व्यापारैर्वसनाञ्चलं चपलयन्स्वापच्युति क्रमवान् ॥ ३० ॥<br>लीलातामरसाहतोऽन्यनित्तानि.शङ्कष्टदाघर कश्चित्केसर-<br>दूषितेक्षण इव व्यामील्य नेत्रे स्थित. । मुग्धा कुञ्चलिता-<br>ग्नेन दधती वायु स्थिता तस्य सा भ्रान्त्या धूर्ततया च वेपे-<br>थुमती तेनानिशं चुम्बिता ॥ ३१ ॥ जाता नोत्कलिका स्तनौ<br>न लुलितौ गात्रं न रोमाञ्चितं वक्त्रं खेदकणान्वितं न सहसा |
| १ लज्ज २ न किञ्चिदप्युक्तम् ३ तिरस्कृतम् | १ मौनरूपम् २ कपायमाना |