भारतकोश
संग्रह पर लौटें

सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)

Subhashita Ratna Bhandagara

पण्डित काशीनाथ शर्मा (सम्पादक: नारायण राम आचार्य) द्वारा

स्रोत: Subhashita Ratna Bhandagara (10,000+ Classic Sanskrit Epigrams & Maxims - Nirnaya Sagar Press) (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished516 पृष्ठ

स्थाननिर्देशानुक्रमकोशः

<div align="right">८३</div>
स्तम्भ १स्तम्भ २स्तम्भ ३
स्वभावेन हि (वृ चा १३ ३) १५५।२७८स्वादनेन सुतनो (शिशु १० ७) ३१४।१०हंसा पद्मवना (शा प १०३८) २४५।१५३
स्वभावेनैव निशित (सु ३८६) ५६।११३स्वादित स्वयम (किरात ९ ५५) ३१५।४७हंसी वेत्ति परागपिञ्जर २२२।३४
स्वमस्तक समारूढं ३७५।२३४स्वाधीना दयिता १७९।१०४०हंसे शैवलमञ्जरीति ३५४।५९
स्वय कर्म करो (वृ चा ६ ९) १५५।२८३स्वाधीनेऽपि (भर्तृ स ८१६) १७०।७५१हंसैलैब्धप्रशं (शा प ११२६) २२०।१९
स्वय जहाति सेवक ९७।१३स्वाधीनैन समृद्धिज॑नो ४८।१३३हंसोऽध्वग श्रममपो ८८।१३
स्वयं तथा न कर्तव्यं स्व ८३।३स्वाधीनो रसनाञ्चल. ३८।२८हसो न भाति बलिभो १७६।९६४
स्वयं पद्ममुख ३६४।१६स्वान्ते वैभबमस्ति ११२।२७५हंसो यथा राज (शा प ३६२५) २९९।१२
स्वयं प्रणमते (शिशु २ ५०) ७८।५स्वाभाविकं तु (हि १ २०९) ८८।१२हंसो विभाति नलिनी १७६।९६३
स्वयंभू शभुर २६४।२५०स्वाभिप्रायपरोक्षस्य (प्रसगाभ १६) ९७।९हंहो दग्धसमीर (शा.प.७९५) २१४।११
स्वयं महेश श्वशुरो ९२।५२स्वामिन्प्रभो (सु २०९६) ३१९।२६हंहो धीर समीर (सा द.१०.५) २१४।१२
स्वय सरा (किरात १० ६३) १८२।४४स्वामिन्मङ्गुरयाल(शृ ति १ ४२) ३२२।३१हंहो मीनतनो हरे किमु १७७।११
स्वय स्वमुखविस्तारा ८१।१४स्वामिनि गुणा (पञ्च १ २२०) ३८५।३२४हंहो वारिनिधे विधे २१७।३८
स्वयमपि भूरिच्छिद्र ५८।१६१स्वामी कुप्यति कुप्यता २८७।८हठादाकृष्टाना (भोज.प्र २४८) ३८।२४
स्वयमप्राप्त (सु ११०९) २८२।१२३स्वामी नि श्वसि (शा प ३६९१) ३५३।४६हतं ज्ञानं क्रिया (वृ चा ८ ८) १६६।५७०
स्वरसेन बन्नता ५७।१५५स्वामी मुग्धतरो (सा द ३ २६६) २३।१५१हतमश्रोत्रियं (चाणक्य १००) १६२।४२५
स्वरेण तस्या (कुमार १ ४५) २६३।२१९स्वामी सन्भुवनत्रयस्य (सु ५६) २०।६५हतेऽभिमन्यौ (शा.प ३९८२) ३६०।५
स्वर्गच्युताना (वृ चा ७ १६) १७३।८५८स्वामोदवासित (सु ७३८) २४४।२३०हत्वा पति नृप (भर्तृ.स ८१८) ३६२।२४
स्वर्गाद्रोपाल कुत्र(भोज प.८५) ११७।९७स्वाम्यमाल्यश्च (शा प १४०७) १५०।३१७हत्वा लोचनविशिखै २६०।१०२
स्वर्गानर्गलनिर्गल ३८।२९स्वाम्यादिष्टस्तु (पञ्च १ १२१) १४४।९६हनूमति हुतारा मे १८७।१३
स्वर्गे वास (शिशु १८ ६२) १३०।९२स्वाम्यादेशात्तु (पञ्च १ २०) १४४।९७हन्त कान्तमपि त २८७।२
स्वर्गे कल्पद्रुमाद्य १३८।८७स्वाम्युक्ते यो न (भो जय २७) १४४।९९हन्तालि सतापनिवृत्तये २८४।११
स्वर्गौकोभिरदोनवासि २८।१स्वाम्ये पेशलता गुणे (सु २६६) ५३।२७४हन्तुं मेषो (शा प.१४०२) १६६।५७७
स्वर्णच्छवीनाम २६१।१३५स्वायत्तमेकान्तगुणं (भर्तृ स ६८) ८६।३हन्तुर्बन्धुजनानन्धनार्थम ६३।३९
स्वर्णविदातद्युति २६७।३५४स्वार्थ धनानि (भामिनी प्रा ९६) ७३।३२हरः क्षयी तापकर १९६।१०
स्वर्णै स्कन्धपरि (शा प ९८८) २३७।३४स्वार्थनिरपेक्ष एव हि (सु ४१९) ५८।१९०हरकण्ठग्रहानन्द (शा प.६८) ११।१
स्वर्गेणाजिनशयनेो २०।७७खिन्नं केन मुख दिवा २९३।११हरक्रोधज्वालावलिभि २६८।३६४
स्वर्भानु सुरवर्त्मनानु ५।५८खिन्नं मण्डलम्रै (भोज प्र २५२) ३१९।४२हरनयनहुताशज्वालया २०६।२
स्वर्भानुप्रतिवारपार २८।३खिन्नौ गण्डौ स्फुरित २७६।४१हरन्ति हृदयानि (विद्ध शा ४ ४) ३३६।२४
स्वर्भानुराकलपितुं २५७।२२स्वीया सन्ति गृहे गृहे ३५६।६हरसुकुटे सुरतटिनी (शा प.७५१) २०९।७
स्वर्लोकस्य (भामिनी प्रा ५५) २४८।८१स्वीयोद्यानप्रगन्धप्रकुपित १२३।४हरवञ्च विष (का.प्र.१० ४६८) १०३।८०
स्वर्वामामृतपान ३०२।१०८स्वेच्छाभङ्गुर भाग्यमेघ (सु १६६) ३४।५६हरशिरसि शिरासि यानि ९२।६३
स्वल्पं ब्रूम किमपि १३२।२४स्वेदक्रेदितकङ्कणा २०८।३८हरिणचरण (शांति.श २.१६) १४०।२
स्वल्पम्नायुवसाव (भर्तृ स ३५०) ७९।२२स्वेदस्ते कथमीदृश (शा प १०४) १२।३५हरिणप्रेक्षणा यत्र (रसग.प्र १) २५१।८
स्वल्पा इति राम १६९।७३७स्वेदस्यन्दितसान्द्रचन्दन १२।३४हरिणापि हरेणापि (विक्रमचं.२३०) ९१।१५
स्वल्पापि साधु सप (सु २३५) ४८।१३७स्वेदाम्भ कण (द रू २.१७) १२०।१४५हरिद्राया राहुप्रसर १९१।८१
स्ववश करोति (शा प ४३९) १७१।८०५स्वेदाईवामकुचमण्डन १११।६४हरिभामिनि सिन्धुसभवे ६२।२०
स्वसुखनिर (अ शाकु ५ ७) १०६।१६६स्वे स्वे कर्मणि सनि ३३७।५०हरिरलसवि (शा प ९०४) २३०।२५
स्वस्तिक्षत्रियदे (शा प ५०१) १८१।१७स्वैरं कैरवकोर (प्र रात्रव ७ ६१) ३०१।९३हरिवैदति का तवास्त्यरिषु २०३।१०४
स्वस्ति स्वागतमर्थ्यह(सु ८६) २०।६४स्वैर सस्मितमीक्षते २७४।२९हरिष्यमाणो बहुधा ३७३।१६८
स्वस्त्यस्तु विद्रुमवना (सु ८९०) २१६।१६हरे. पदाहति श्लाघ्या ४५।२२
स्वस्थानादपि विचलति ४८।१२८हंस श्वेतो बक श्वेत. २२।१६हरेर्लीलावराइस्य (भर्तृ.सं.८२०) १८।२५
स्वस्वव्यावृति (भामिनी प्रा ५६) २२८।२०२हंस प्रयच्छ (विक्रमोर्व ४ ३३) २८३।१६२हर्तुनं गोचरं याति दत्ता २९।४
स्वातन्त्र्यं पितृम (हि १ ११४) ३५०।७५हंसः प्रयाति (शा प.११८२) २२१।२२हर्तुर्याति न गोचरं. (भर्तृ सं.१५) ३९।२८
स्वात्मन्येव लयं याति (सु.२१७) ४६।७४हंसश्चन्द्र इवाभाति ३४४।९हर्म्यस्थानमधर्मकर्मनित ९९।२७

८४ सुभाषितरत्नभाण्डागारस्थपद्यानां


हर्षक्रोधौ समौ (हि ३.१३२) १४८।२४३हा हा देवि (उत्तर राम ३ १९) २७९।६३हेतुप्रमाण (शा प ३३५) ६५।८
हर्ष वर्षान्विधत्से चिर २१४।८४हिसकान्यपि (पञ्च ३ १ ६) ३७८।४९हेतुर्नैसर्गिक १६८।६६७
हर्षादम्भोजनन्मप्रभृति ८।१०६हिंसाशून्यमय (भर्तृ स ३५२) ९७।१३हेतो कुतोऽप्य (सु २७९) ५१।२१५
हसति लसति हर्षा (सु ३२३२) ६०।२४८हितोपदेशं (शा प १५२३) १५४।७६हे दारिद्र्य (शा प ४०२) ६५।२
हसन्तीं प्रह (मा १३.२२३८) ३४८।११हित्वा त्वामुपरो (कुट्टनी म) ११२।२६९हे दावानल (शा प ११५६) २२०।१
हसन्तीं वा हसन्ती वा ३४५।५हित्वा दैत्यरिपोरुर. ११०।२३७हे पक्षिन्ना (शा प ८०८) ६२।२८२
हस्तं कम्पवती रुणद्धि ३१८।१६हित्वा मदं ६०।२३६हे पाथोड (भोज प्र २१४) २१४।७६
हस्त इव भूतिम (वासवदत्ता ७) ५७।१५३हिमऋतावपि (शिशु ६ ६१) ३४६।२२हे पान्थ (शा प ३९३१) ३४७।५०
हस्तन्यस्तकुशो (सु १४०५) १०७।१८२हिमकर परभागं २१०।३१हेमकुम्भमिव ३१८।९
हस्तपङ्कजनिविष्टयो २।१५हिमधवल (शा प ३९१९) ३४५।८हेमन्तहिम ३४५।१
हस्तस्य भूषणं १५९।२९१हिमलवसद्दश (शिशु ७ ७३) ३३४।१२४हेमन्ते दधि (भर्तृ स १४४) ३४६।३१
हस्तस्वेदस्रपित इव ३१३।६१हिमव्यपाया (कुमार ३ ३३) ३३१।३०हेमन्ते ३४७।४८
हस्तादपि (शा प ४८५) १५५।१९९हिमशिशिर १०६।१४९हेमन्ते बहु ३४५।३
हस्ताम्भोजालिमाला ११३।१हिमसमयो २३६।९हेमन्ते हिमकर ३४७।४९
हस्ताम्भोजे २८९।५२हिमाशुखण्ड २०२।७८हेममञ्जीर (शा प ३३५९) २६९।४००
हस्ती चाङ्कुश (वृ चा ७८) १६७।६३८हिमाशुखण्डा (प्र राघव ६.४३) २९२।२१हे मल्लि हे २४८।९०
हस्ती वन्य (शा प १२५०) १२२।१८०हिमानीस्थगिरौ १९९।१७हे मातङ्ग २३०।४४
हस्ती स्थूल (वृ चा ११ ३) ७९।२०हिरण्य (का नी १३ २६) १४५।१२९हेमाम्भोरुहप (भर्तृ स ८२३) ३३४।१३३
हस्ती हस्तस (चाणक्य.२८) १६१।३४७हीनसेवा न (हि ३ ११) १६४।४९७हेम्न कार्यं ३६९।६८
हस्ते चकास्ति २६४।२४०हीनहृदया दधात्येव १८१।४हेयं हर्म्यमिदं ३७१।१०९
हस्तेनाग्रे वीत (शिशु १८ ४८) १३०।८३हीयते हि (हि प्र ४३) ८६।९हेयोपादेय ८।११५
हस्ते शस्त्रकिणाङ्कितो २०।६३हुंकारैर्ददता (नागा ३ ५) ३१४।७६हे रङ्ग हेमतुलया २४६।३४
हा तात (शा प ३९७०) ३६०।१८हुतमिष्टं च १०२।३४हे राजानस्त्यज (सु १६७) ३३।५०
हा धिक् सा (विक्रमोर्व.१) २८१।११४हुतहुताशनदीप्ति (रघु ९ ४०) ३३२।५०हे लक्ष्मि क्षणिके ६३।२७
हा मातस्त्वरि (नारायणभट्ट) ३६२।३७हूनीसीमन्त (शा प ३९३०) ३४७।४५हेलाप्रस्थान ११३।२९१
हारं वक्षसि (भामिनी प्रा ९४) २३५।१५०हृतोऽङ्गराग (शा प ३८४९) ३३८।७०हेलाविदलित २३०।१९
हार कुरङ्गशा २६६।३०१हत्वा पञ्चवन २८१।१०७हेला स्यात्कार्य १६२।४१८
हार प्रलम्बित १७६।६६७हृदयं कौस्तुभ (शा प.११९) २२।१०३हे हर्यक्ष २३१।५३
हार गुम्फति ३५९।९५हृदयं हरन्ति ३४९।५९हे हेमकार २४६।२३
हारयिष्यति ३१९।४४हृदयतृणकुटीरे २५०।१७हे हेमकेतकि २३९।९५
हारस्यातिदुराप २४६।३२हृदयमाश्रयसे (नैषध ४ ७५) २८५।४३हे हेमन्त (शा प ३९२३) ३४५।४
हारहीरकरिरम्य ३५५।७हृदयमिषुभि (विक्रमोर्व २ १०) २७९।७१हे हे मित्र जिता ४३।३०
हारानाहर देव (शा प १२३६) १०८।१९८हृदयानि सता (शा प २३४) ४६।४१हे हेरम्ब १२।३०
हारावशेषा ननु २८८।३९हृदये कुरु २४६।२१हे हेला (वाक्यप पुञ्ज २ २४९) २१७।३५
हारीता (शा प.८७१) २२७।१७६हृदि बिस (साहित्य कौ ११ ५) २८२।१३७हेषन्ते यज्जित १०७।१७७
हारो जलार्द्रव (अमरु.९८) २५०।१५हृदि लमेन (शा.प १८४६) ३५।२५ह्रेषाघोषैर्हरीणा १२७।२३
हारो नारोपित (हनु.ना.५ २४) २८३।१हृदि लज्जोदरे ७३।१९ह्रदाम्भसि (किरात ८ ४३) ३३८।८६
हारो भाति कुच १८२।४९हृदि विद्ध (काम नी ३ २४) ३९१।५७३ह्रीतया गतनिवि ३१६।१
हारोऽयं (साहित्य कौ ११ ८) २६६।३०४हृष्यति देवता (चाणक्य ५१) ३८६।३५३ह्रीभरादवनत (शिशु.१०.५२) ३१७।१४
हालाहलं खलु (भामिनी प्रा.९०) ६०।२३३हे कीर २२७।१८८ह्रीविमोह (शिशु १० ५२) ३१५।२५
हालाहलो (कुव २७) ६३।२६हे कूप त्वं २२०।९ह्रेपयति (सु ४३४) ५८।१९४
हावहारि (शिशु १० १३) ३१५।१६हे कोकिला (भर्तृ स ८ २२) २२५।१३७ह्लादनताप २५५।३०
हासस्तूतकणिका ३५०।८१हे गङ्गाधरपत्ति १२।४३
हा हन्त मानस २२१।२०हेतु कोऽपि ४३।८

समाप्तोऽयं सुभाषितरत्नभाण्डागारस्थपद्यानुक्रमकोशः

शुद्धिपत्रम्


अशुद्धम्शुद्धम्पृ.श्लो.
यन्नन्त्रयन्नमन्त्र३७७१५
मूलमूल,,२५
यलनयत्नेन,,२६
पूजयि वापूजयित्वा,,३०
प्रतिष्ठे ।प्रतिष्ठेता,,३१
क्लैव्यक्लैव्यं३७८६७
दारुभ्यदारुभ्यो३८०१११
जयेत्क्रुद्दोजयेत्क्रुद्धो,,१२०
श्मश्रुद्रोधश्मश्रूद्बोध,,१३०
मयं गच्छल्यसुत्रमर्य सह गच्छत्य३८२१९४
अभिमानअभिमान्,,२२३
हन्या पूर्वाहन्यात्पूर्वां,,२३०
मूर्ख विचारणैषामूर्खविचारणैषा३८३२७०
वपुमृगवपुर्मृग३८४२७६
सजयातेसजायते,,२८१
जलाकानाजलौकाना,,२८४
ऐणऐणे,,२९०
खभवोस्वभावो,,२९६
जीन्मिवेतैनजीवेन्मितेन,,२९८
मेत्रीमैत्री,,३००
निकामकमानिकामकाम,,३०६
क्रुद्धत्यक्रुद्धस्य३८६३४५
स्तत्त्वसत्त्वं३८७४०५
भक्तभक्ते३८८४५०
समार्जनी रजसमार्जनीरजो३८९४८५
भा नाश्नतिभार्याजितस्य नाश्नन्ति,,४८६
यत्तयत्तु३९०५१४
मुनिहितसुनिहित३९१५६७
त्प्रमाणक स्तस्यत्प्रमाण कस्तस्य,,५७०
भोजनेभोजने जने,,५७५
कर्तव्योऽध्यैनकर्तव्योऽध्ययने,,,,
बह्लैकाब्रह्मैका३९१५८४
श्लाध्यश्लाघ्य,,६१२
भायया भताभार्यया भर्ता,,६१९
कायास्ततेकायास्तटे३९३६४२
जलाद्युतिमतोजलाद्ध्रुतिमतो,,६४२
दोग्धव्यंद्रोग्धव्यं३९४६९२
धार्मात्मनधर्मात्मानः,,६९४