सुश्रुत संहिता
Sushruta Samhita
महर्षि सुश्रुत (व्याख्याकार: अत्रिदेव गुप्त) द्वारा
स्रोत: मोतीलाल बनारसीदास - अत्रिदेव गुप्त कृत हिन्दी व्याख्या · मोतीलाल बनारसीदास, वाराणसी (उद्गम)
पृष्ठ 434, कुल 872 में से
संदर्भ में पढ़ें३७४
सुश्रुतसंहिता
धमन्यः चतुर्विंशतिः (सु० शा० ६-४-६)
(नाभिप्रभवः)
ऊर्ध्वगाः १०
अधोगामिन्यः १०
तिर्यग्गाः ४
हृदयमभिप्रपन्नाः त्रिधा जायन्ते ताः त्रिशत्
पित्ताशयमभिप्रपन्नाः आमपकाशयान्तरे च त्रिधा जायन्ते ताः त्रिशत्
एकैका शतधा सहस्रधा चोत्तरोत्तरं विम- ज्यन्ते तास्त्वसंख्येयाः तासां मुखानि रोमकूपप्रतिबद्धानि यैः स्वेदं अभिवहन्ति रसं चाभितर्पयन्त्यन्त- र्बहिश्च तैरेव चाभ्यङ्गपरिवेकावगाहालेपन- वीर्याण्यन्तः शरीरमभिप्रतिपद्यन्ते त्वच्चि विपक्वान्नि, तैरेव च स्पर्शं मुखममुखं वा यद्वाति, तास्त्वैताश्चतस्रो धमन्यः सर्वोगगताः ।
वातवहे २
वातवहे २
पित्तवहे २
पित्तवहे २
कफवहे २
कफवहे २
शोणितवहे २
शोणितवहे २
रसवहे २
रसवहे २
शब्दवहे २
अन्नवाहिन्यौ २
रूपवहे २
रसवहे २
(अत्राश्रिते)
गन्धवहे २
तोयवहे २
द्वाम्यां भाषते २
मूत्रवहे २
द्वाम्यां घोषं करोति २
(मूत्रवस्तिनाभिप्रपन्ने)
द्वाम्यां स्वपिति २
शुक्रवहे
द्वाम्यां प्रतिबुध्यते २
(शुक्रप्रादुर्भावय)
द्वे अश्रुवाहिन्यौ २
शुक्रवहे
द्वे स्तन्यं स्त्रियां वहतः २
(विसर्गय)
ते एव शुक्रं नरस्य स्तनाभ्यां
वर्चोनिरसन्यौ
अभिबहतः
(स्थूलान्प्रतिबद्धे)
द्वे तिर्यग्गाणां धमनीनां ८
स्वेदं अपश्यन्ति
३०
३०
ते एव रक्तमभिबहती (विसृजतश्च)
नारीणामार्तर्वसंज्ञम्