स्वप्नवासवदत्तम् (महाकवि भास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Svapnavasavadattam of Bhasa with Hindi Commentary
महाकवि भास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 93, कुल 204 में से
संदर्भ में पढ़ें३६ उपोद्घातः तास्वेव सम्प्रति विरूढतृणाङ्कुरासु बीजाञ्जलिः पतति कीटमुखावलीढः ॥” इति। चारुदत्तस्य तृतीयाङ्के— “मार्जारः प्लवने वृकोऽपसरणे श्येनो गृहालोकने निद्रा सुप्तमनुष्यवीर्यतुलने संसर्पणे पन्नगः । माया वर्णशरीरभेदकरणे वा(ग्) देशभाषान्तरे दीपो रात्रिषु सङ्कटे च तिमिरं वायुः स्थले नौर्र्जले ॥” इति। मृच्छकटिकस्य तु “मार्जारः क्रमणे मृगः प्रसरणे श्येनो गृहालुञ्चने सुप्तासुप्तमनुष्यवीर्यतुलने श्वा सर्पणे पन्नगः । माया रूपशरीरवेषरचने वाग् देशभाषान्तरे दीपो रात्रिषु सङ्कटेषु डुडुमो वाजी स्थले नौर्जले ॥” इति। चारुदत्तस्य चतुर्थाङ्के— “विषादस्रस्तसर्वाङ्गी सम्भ्रमोत्फुल्ललोचना । मृगीव शरविद्धाङ्गी कम्पसे चानुकम्पसे ॥” इति। मृच्छकटिकस्य तु— “विषादस्रस्तसर्वाङ्गी संभ्रमभ्रान्तलोचना । नीयमाना भुजिष्यात्वं कम्पसे नानुकम्पसे ॥” इति। चारुदत्तनाटके “किण्णुखु अज्ज पच्चूस एव्व गेहादो णिक्खन्तस्स बुभु- क्खाए पुक्खरपत्तपडिदजळबिन्दू विअ चळचळाअन्ति विअ मे अक्खीणि । (परिक्रम्य) जाव गेहं गच्छिअ जाणामि किण्णुखु संविधा विहिदा ण वेत्ति । एदं अह्माणं गेहं । जाव पविसामि” इति सूत्रधारवाक्यानि। एतदर्थकानि मृच्छकटिके त्येतानि “............. चिरसज्झिदोवासणेण सुक्खपोक्खरणाळाइं बिअ मे बुभु-