तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

११६	तैत्तिरीये आरण्यके

अथ पञ्चदशोऽनुवाकः ।

(१)अथादित्यस्याष्टपुरु॒षस्य(१) ।
(२)वसूनामादित्यानाग्ँ स्थाने स्वतेज॑सा भानि॒(१) ।
(३)रुद्राणामादित्यानाग्ँ स्थाने स्वतेज॑सा भानि॒(१) । (४)आ-

---

कल्पः। वसूनां रुद्राणामित्यष्टावुत्तरत इति तदेतच्छाखवाक्येन सङ्ग्रहरूपेण प्रतिजानीते । ^{(१)}“अथादित्यस्याष्टपुरुषस्य”^{(१)} इति। अष्टयोनोमित्यनुवाकोक्तैर्मन्त्रैरिष्टकोपधानादनन्तरं वक्ष्यमाणाष्टविधपुरुषेणावस्थितस्यादित्यस्य सम्बन्धिभिर्मन्त्रैरिष्टका उपदध्यादिति शेषः ॥

तत्र प्रथमं मन्त्रमाह। ^{(१)}“वसूनामादित्यानां • स्वतेजसा भानि”^{(१)} इति। पूर्वमृतुप्रकरणे वसन्तो वसुभिः सह शुक्लवासा रुद्रगण इत्यादिना ये च रुद्रादयो निर्द्दिष्टाः, ते सर्वेऽप्यादित्यस्यैवावतारविशेषाः, तेचात्र मन्त्रेषु क्रमेण निर्द्दिष्यन्ते। अष्टवसुरुपेणावतीर्णा ये आदित्यमूर्त्तिविशेषाः, तेषां ‘स्थाने’, तिष्ठन्नहमस्मत्प्रसादलभ्येन स्वकीयेन ‘तेजसा’, ‘भानि’ भासमानो भूयासं ॥

अथ द्वितीयमाह। ^{(२)}“रुद्राणामादित्यानां • स्वतेजसा भानि”^{(१)} इति। एकादशरुद्ररूपेणावतीर्णा आदित्यमूर्त्तिविशेषाः। अन्यत् पूर्ववत् सर्वत्र व्याख्येयं ॥