तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

११८ तैत्तिरीये आरण्यके

त्यानाᳲस्थाने स्वतेज॑सा भानि॑^{(८)}। ^{(९)}संवत्सर॑स्य सवि-
तु॑ः। आदित्‍यस्य॑ स्थाने स्वतेज॑सा भानि॑^{(९)}। ^{(१०)}ओंभूभु॑-
व॒ः स्व॑ः। रश्मयॊ वॊ मिथुनं मा नौ॑ मिथुन॒ᳲरीढ्वं॑^{(१०)}॥ १ ॥

ऋभूणामादित्यानाᳲस्थाने स्वतेज॑सा भानि षट्
च॥ अनु० १५॥

---

अथ सप्तममाह । ^{(८)}“विश्वेषां ० स्वतेजसा भानि”^{(८)}इति।
ये प्रसिद्धास्ते विश्वेदेवा स्तेष्यादित्यावतारविशेषाः ॥

अथाष्टममाह । ^{(९)}“संवत्सरस्य ० स्वतेजसा भानि”^{(९)}
इति। ऋतुप्रकरणे स खलुसंवत्सर एतैरिति संवत्सरोऽभिहितः
सचादित्यस्यावतारविशेषः ॥

अथ सर्वमन्त्रेषु अनुषञ्जनीयं वाक्यद्वयमाह। ^{(१०)}“ओं-
भूर्भुवःस्वः० मिथुनᳲरीढ्वं”^{(१०)} इति । प्रणवप्रतिपाद्यस्य लोक-
त्रयात्मकस्यादित्य सम्बन्धिनो हे ‘रश्मयः’, ‘वः’ युष्माकं, स्वा-
मिनाऽऽदित्येन सह ‘मिथुनं’ मिथुनवदुपकार्योपकारकभा-
वोऽस्ति, अतस्तादृशा यूयं ‘नः’ अस्माकं, स्त्रीपुरुषलक्षणमिथुनं
‘मा रीढ्वं’ हिंसितं मा कुरुत ॥

इति सायणाचार्य्यविरचिते यजुरारण्यके प्रथमप्रपाठके
पञ्चदशोऽनुवाकः ॥ १५ ॥