तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१५० तैत्तिरीये आरण्यके

आसी॑त्, अति॑ष्ठन्, अभू॑त्, अपः॑, वायो॒ इति॑, सेयं दि॑क्, अ॒भ्यनू॑क्ता, अ॒भ्यनू॑क्ता, अ॒ष्टौ च॑ ॥ अनु०२३॥

---

अथ चतुर्विंशोऽनुवाकः ।

(१)चतु॑ष्टय्य॒ आपो॑ गृह्णाति । च॒त्वा॒रि वा अ॒पाꣳ रू॒पाणि॑ । मे॒घो वि॒द्युत् । स्त॒न॒यि॒त्नुर्वृष्टिः॑ । तान्ये॒वाव॑-

---

प्राप्य तच्च ‘सर्वं’, वशीकृत्य ‘तदेव’ जगत्, ‘अनुप्रविशति’ । सर्वात्मको भवतीत्यर्थः ॥

इति सायनाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे यजुरारण्यके प्रथमप्रपाठके त्रयोविंशोऽनुवाकः ॥ २३ ॥

अथ चतुर्विंशोऽनुवाकः ।

अतीतेनानुवाकद्वयेनापां प्रशंसामुक्त्वाऽस्मिन्ननुवाकेऽभीष्टकानामनुष्ठानविशेष उच्यते । तत्रादौ सामान्येनापां ग्रहणं विधत्ते । (१)“चतुष्टय्य आपो • तान्येवावरुन्धे”(१) इति । उपदधानार्थं चतुर्विधापो गृहीतव्याः, ‘अपाꣳ रूपाणि’ निरूपकाणि वस्तूनि मेघादीनि, ‘चत्वारि’, एव । ततस्तनयित्नुशब्देन गर्जनं विवक्षितं । अपां चतुर्विधत्वेन मेघादिचतुष्टयमपि स्वाधीनं भवति ॥