तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

२ प्रपाठके २ अनुवाकः । १६७

नो योद्धा॒ इति॒ तान् प्र॒जाप॑तिरब्रवीद्योधय॑ध्व॒मिति॒ तस्मा॑दुत्तिष्ठन्तँ॑ ह॒वा तानि॒ रक्षा॑ँस्यादि॒त्यं योधयन्ति॒ याव॑दस्त॒मन्व॑गात्तानि॑ ह॒वा ए॒तानि॒ रक्षा॑ँसि गाय॒त्रि- या॑*भिमन्त्रि॒तेनाम्भ॑सा शाम्यन्ति॒^(१) ^(२)तदु॑ ह॒वा ए॒ते

न लिदानीमिति वा पश्चादिति वोच्यते, एतादृशे पूर्वकाले रक्षांसि खलु 'उग्रं' श्रेष्ठं तोत्रं, 'तपः', 'अतिष्ठन्' कृतवन्तः, तेन तपसा तुष्टः 'प्रजापतिः', 'तान्' रक्षोविशेषान्, 'वरेण', 'उपामन्त्रयत' उपच्छन्दितवान्,† वरं वृणीध्वमित्युक्त्वा तान् परितोष्य तपसो निवारितवान् । 'तानि' रक्षांसि, 'आदित्यः', 'नः' अस्माकं, 'योद्धा', भवतु 'इति' एवं, 'वरं अवृणीत' । 'प्रजापतिः', 'तान्', आदित्येन सह युद्धं कुरुतेत्यनुज्ञां दत्तवान् । 'तस्मात्' कारणात्, 'तानि' रक्षांसि, 'उत्तिष्ठन्तं ह वा' उद्यन्तमेव, 'आदित्यं', 'योधयन्ति' युद्धे प्रवर्त्तयन्ति । 'यावत्', अयं आदित्यः 'अस्तमन्वगात्' अस्तं प्राप्नोति । उदयमारभ्य तावदादित्येन सह युद्धं कुर्वन्ति तदा च युद्धे प्रवृत्तानि 'तानि' रक्षांसि, तत् सवितुर्वरेण्यमित्यनया 'गायत्र्या', अभिमन्त्रितं यज्जलन्तेनैव 'शाम्यन्ति', नान्येन केनापि ॥

इत्यनेना‡ख्यानेन जलं प्रशंस्यार्घ्यमभिधत्ते । ^(२)“तदु हवा •

---

* गायत्र्या इति तै० पाठः । † उपदेशितवानिति तै० पाठः ‡ इत्यमाख्यानेन इति तै० पाठः ।