तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

२ प्रपाठके ६ अनुवाकः । २१६

अथ षष्ठोऽनुवाकः ।

(१)वै॒श्वा॒न॒राय॑ प्रतिवे॒दया॑मो॒ यदी॑न्तृण॒ꣳ सङ्गरो॑ दे॒वता॑सु । स ए॒तान् पाशा॑न् प्रमु॒चन् प्रवे॑द् स नो॑ मुञ्चातु दुरि॒तादव॑द्यात्^(१) । ^(२)वै॒श्वा॒न॒रः प॑वयान्नः प॒वित्रे॑-

---

अथ षष्ठोऽनुवाकः ।

अथ षष्ठानुवाकोक्तासु ऋक्षु प्रथममाह* । (१)“वैश्वानराय ० दुरितादवद्यात्”^(१) इति । ‘यदोन्तृणं’ यदेव प्रसिद्धमृणं, ‘देवतासु’ ‘सङ्गरः’ प्रतिज्ञारूपेण श्रुत्या सम्पादितः सङ्गरशब्दः प्रतिज्ञावाची । प्रतिज्ञा चैवं श्रूयते । त्रिभिर्ऋणैर् वा जायते ब्रह्मचर्येण ऋषिभ्यो यज्ञेन देवेभ्यः प्रजया पितृभ्य इति । तदेतदृणं त्रिविधं ‘वैश्वानराय’ अस्मत्स्वामिने, ‘प्रतिवेदयामः’ विज्ञापयामः । तत्र देवताशब्देन ऋषयः पितरश्चोपलक्षिताः, ‘सः’ वैश्वानरः, ‘एतान्’ ऋणत्रयरूपान्, ‘पाशान्’, ‘प्रमुचन्’ प्रमोक्तुं, ‘प्रवेद’ प्रकर्षेण जानाति । ‘सः’ अभिज्ञो वैश्वानरः, ‘नः’ अस्मान्, ‘दुरितात्’ परलोकविरोधिनः पापात्, ‘अवद्यात्’, इह लोके निन्दादोषाच्च ‘मुञ्चतु’ मुक्तान् करोतु ॥

अथ द्वितीयामाह । (२)“वैश्वानरः ० सुवामि”^(२) इति । ‘वैश्वानरः’, देवः, ‘नः’ अस्मान्, ‘पवित्रैः’ शुद्धिहेतुभिः

---

* षष्ठानुवाके प्रथममाहेति तै० पाठः ।
2 D 2