तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

२२६ तैत्तिरीये आरण्यके

तच॑ प॒श्येम॑ पि॒तरं॑ च पु॒त्रं⁽१०⁾ ॥ ⁽११⁾यदन्न॑म॒द्म्यनृ॑तेन दे॒वा दा॒स्यन्नदा॑स्यन्नु॒तवा॑ क॒रिष्यन्॑ । यद्दे॒वानां॑ च- क्षु॒ष्यागो॒ अस्ति॒ यदे॒व किञ्च॒ प्रति॑ज॒ग्राह॒मग्निर्मा॒ त- स्मा॑दनृ॒णं कृ॑णोतु⁽११⁾ । ⁽१२⁾यदन्न॑म॒द्मि ब॑हु॒धा विरू॑पं वासो॒ हिर॑ण्यमु॒त गा॒मजा॒मविं॑ । यद्दे॒वानां॑ चक्षु॑ष्यागो॒

अथैकादशीमाह । (११)“यदन्नमद्म्यनृतेन • कृणोतु”(११) इति । हे 'देवाः', अहं 'दास्यन्नदास्यन्' प्रत्यर्पणं चिकीर्षुरचिकी- र्षुर्वा, तात्कालिकेन सर्वथा प्रत्यर्पयिष्यामीत्येतादृशेन 'अनृत- वचनेन,' धनमादाय 'यदन्नं', 'अद्मि' भक्षयामि, अथवा कि- ञ्चित्कार्यं परकीयं करिष्यामीत्यनेनानृतेन वचनेन धनमा- दाय तत्कार्यं 'अकरिष्यन्', 'यदन्नमद्मि', 'यत्', अपि 'देवानां', 'चक्षुषि' दृष्टिविषये, मयाकृतं 'आगः', पापं, 'अस्ति', आदित्याभिमुख्येन मूत्रविसर्गादि । तथा च स्मर्यते, प्रत्या- दित्यं प्रत्यनिलं प्रतिगाञ्च प्रतिद्विजं । मेहन्ति ये च पापिष्ठा- स्ते भवन्ति गतायुष इति । 'किञ्च,' 'यदेव' किञ्चिच्छूद्रादिधनं, 'प्रतिजग्राह' प्रतिगृहीतवानस्मि, 'तस्मात्' सर्वस्मादेनसः, विमुच्यायं 'अग्निः', 'अनृणं' ऋणरहितं, करोतु ॥

अथ द्वादशीमाह । (१२)“यदन्नमद्मि • कृणोतु”(१२) इति । 'बहुधा विरूपं' द्रव्यदोषात् कर्तृदोषाद्देशकालदोषादिना वा