तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

३ प्रपाठके ११ अनुवाकः । ३१७

प्रमꣳ॑ह॒माणो॑ बहु॒लाꣳ श्रिय॑म् । र॒श्मिरिन्द्र॑: सवि॒ता मे॒ निय॑च्छतु⁽१७⁾ ॥ ७ ॥

⁽१८⁾घृ॒तन्तेजो॒ मधु॑म॒दिन्द्रि॒यम् । मय्य॒यम॒ग्निर्द॑धातु⁽१८⁾ । ⁽१९⁾हरि॑: पत॒ङ्गः प॑ट॒री सु॑प॒र्णः । दि॒विक्षयो॒ नभ॑सा य एति॑ । स न॒ इन्द्र॑: कामव॒रं द॑दातु⁽१९⁾ । ⁽२०⁾प॒ञ्चारं॑ च॒क्रं परि॑वर्त्तते॒ पृथु॑ । हिर॑ण्यज्योतिः सरि॒रस्य॒ मध्ये॑ । अजस्रं॑

---

नितरां ददातु । कीदृशः सविता, 'प्रमꣳहमाणः' अस्मदीयस्तु- तिभिः प्रकर्षेण वर्द्धमानः, 'रश्मिः' बहुविधरश्मियुक्तः, 'इन्द्रः' परमैश्वर्ययुक्तः ॥

अथाष्टमीमाह । ⁽१८⁾“घृतन्तेजो ० मय्ययमग्निर्दधातु”⁽१८⁾ इति । 'अयं' सप्तहोतृदेवः, द्रव्यात्मकः सन् 'मयि' यजमाने, 'मधुघृतं' मधुररसोपेतं घृतादिद्रव्यं, 'तेजः' कान्तिं, 'इन्द्रियं' चक्षुरादिसामर्थ्यं च, 'दधातु' सम्पादयतु ॥

अथ नवमीमाह । ⁽१९⁾“हरिः पतङ्गः ० ददातु”⁽१९⁾ इति । 'हरिः' अन्धकारहरणशीलः, 'पतङ्गः' सूर्यरूपः, 'पटरी' तेजः- पटलवान्, 'सुपर्णः' पक्षिसदृशः, 'दिविक्षयः' स्वर्गनिवासी, 'यः' सप्तहोतृदेवः, 'नभसा' आकाशमार्गेण, 'एति' गच्छति । 'सः' देवः, 'नः' अस्माकं, 'कामवरं' कामानां मध्ये श्रेष्ठं, 'ददातु' ॥

अथ दशमीमाह । ⁽२०⁾“पञ्चारं चक्रं ० कामवरं ददातु”