तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१२४ तैत्तिरीये आरण्यके

प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ संविदा॒नः^{(२९)}। ^{(३०)}वी॒तꣳ स्तु॒के स्तु॑- के । यु॒वम॒स्मासु॑ निय॑च्छतं । प्र प्र॑ य॒ज्ञप॑तिन्ति॑रः^{(३०)} । ^{(३१)}ये ग्राम्याः॑ प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पाः । विरू॑पाः सन्तो॑ बहु॒- धैकरूपाः । तेषाꣳ॑ स॒प्ताना॑मि॒ह रन्ति॑रस्तु । रा॒यस्पो-

कारेणैकरूपाः 'तान्' सर्वान्, अग्निरूपः सप्तहोतादेवः, 'अग्रे प्रमुमोक्तु' प्रथमं तत्तत्स्थानं मुञ्चतु,* प्रमुच्य अस्मभ्यं ददा- त्वित्यर्थः । 'प्रजापतिः', च स्वकीयया 'प्रजया', 'संविदानः' एकमत्यङ्गतः, अस्मभ्यं पशून् ददात्विति शेषः ॥

अथ विंशीमाह । ^{(३०)}“वीतꣳ स्तुके ० प्रयज्ञपतिन्तरः” ^{(३०)} इति । हे अग्निप्रजापती 'युवं' उभौ युवां, 'स्तुके स्तुके' तत्त- द्गवाद्यपत्ये, 'वीतं' प्रजननमुत्पत्तिं, 'अस्मासु' 'नियच्छतं' निय- मेन सम्पादयतं । 'यज्ञपतिं' यजमानं, 'प्रप्रतिरः' अत्यन्तं प्रकर्षेण वर्द्धयतं ॥

अथैकविंशीमाह । ^{(३१)}“ये ग्राम्याः ० सुवीर्यायाच”^{(३१)} इति । ग्राम्यादिशब्दाः पूर्ववद्योज्याः । 'तेषां' ग्राम्यपशूनां, 'सप्तानां' गोऽश्वाजाविपुरुषगर्दभोष्ट्ररूपाणां सप्तसङ्ख्याकानां,

---

* तत्तद्भेदेनात्रविमुञ्चतु इति तै० पाठः ।