तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१ प्रपाठके ७ अनुवाकः। ४५

दुहा॑ना अ॒नपस्फुर॑न्त॒ इति॑^{(९)}। ^{(१०)}स॒प्तर्त्विजः॒ सूर्या॑ इत्याचा॒र्याः^{(१०)}। ^{(११)}ते॒षामे॒षा भ॑वति^{(११)}। ^{(१२)}स॒प्त दि॒शो नाना॑सूर्याः ॥ ४ ॥ स॒प्त होता॑र ऋ॒त्विजः॑। दे॒वा आ॑दित्या॑ ये स॒प्त। ते-

इहास्यतां इह भुज्यतामित्येवं प्रियोक्तिं वदन्ति। तथा चाथर्वणिका आमनन्ति, एह्येहोति तमाहुतयः सुवर्चसः सूर्यरश्मिभिर्यजमानं वहन्ति प्रियां वाचमभिवदन्त्योर्चयन्त इति। इत्येषा सप्त सूर्या इत्यादिकामार्गप्रतिपादिका तयेष्टकामुपदध्यात्। तथा च बौधायनः। ‘सप्त सूर्याः सप्त दिशो नानापन्थानञ्चित्रं देवानामिति। चतस्रः सौरीः पुरस्तादिति’॥

इदानीं सूर्यस्वरूपे पक्षान्तरमुपन्यस्यति। ^{(१०)}“सप्तर्त्विजः ० इत्याचार्याः”^{(१०)} इति। य एते यज्ञे होत्रादयः ‘सप्तर्त्विजः’, त एव सप्त ‘सूर्याः’, ‘इति’, केचित् ‘आचार्याः’, प्रचक्षते॥

अस्मिन्नर्थे काञ्चिदृचमवतारयति। ^{(११)}“तेषामेषा भवति”^{(११)} इति। ‘तेषाम्’ ऋत्विग्रूपाणां सप्तसूर्याणां, प्रतिपादनार्था इयमृग्विद्यते॥

तामेतामृचं दर्शयति। ^{(१२)}“सप्त दिशो नानासूर्याः ० तेभिः सोमाभीरक्षण इति”^{(१२)} इति। अष्टसु दिक्षु मध्ये या प्राची सा सूर्यवतीति सर्वेषां प्राणिनां प्रसिद्धा। यास्त्वन्या आग्नेय्याद्याः ‘सप्त दिशः’, ता अपि नानाविधसूर्योपेताः, ते च सप्तसु दिक्षु