तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

५०२ तैत्तिरीये आरण्यके

पर॒स्याया॑ः । क्ष॒त्रस्य॑ त॒नुव॑: पाहि । वि॒शस्त्वा॒ धर्म॑णा । वयमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से^(५) । ⁽६⁾प्रा॒णस्य॑ त्वा पर॒स्यायै॑ । चक्षु॑षस्त॒नुव॑: पाहि । श्रोत्र॑स्य त्वा॒ धर्म॑- णा । वयमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से^(६) । ⁽७⁾वल्गु॒- र॑सि॒ शंयुधा॑याः ॥ ३ ॥

---

मन्त्रेण द्वितीयमार्गभागे प्रब्रजेयुरित्यर्थः । पाठस्तु । ⁽५⁾"ब्र- ह्मणस्त्वा परस्यायाः ० वयमनुक्रामाम सुविताय नव्यसे"⁽५⁾ इति । पूर्व्ववद्व्याख्येयं ॥

लोकविषयमन्त्रानन्तरं ब्राह्मणादिजातिविषयमन्त्रेण लो- केषु प्रजानां धारणं सिद्ध्यतीति दर्शयति । "ब्रह्मणस्त्वा पर- स्याया इत्याह ॥ १ ॥ एष्वेव लोकेषु प्रजा दाधार" इति । (५ प्र०।६ अ०।५ म०) ॥

कल्पः । प्राणस्य त्वा परस्याया इति तृतीय इति । अनेन मन्त्रेण मार्गस्य तृतीयभागे प्रब्रजेयुः । पाठस्तु । ⁽६⁾"प्राणस्य त्वा परस्यायै ० वयमनुक्रामाम सुविताय नव्यसे"⁽६⁾ इति । 'चक्षुषस्तनुवः' इत्यनेन चक्षुष्मन्ति शरीराणीत्यर्थो विवक्षितः । अन्यत् पूर्व्ववद्व्याख्येयं ॥

ब्रह्मक्षत्रादिप्रजाविषयानन्तरं* प्राणचक्षुरादिविषयमन्त्रेण

---

* विषयमन्त्रानन्तरं इति तै० पु० पाठः ।