तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

४ प्रपाठके ४२ अनुवाकः । ५६५

द्वि॒ष्मः^{(३)} । ^{(४)}प्रति॒ष्ठाऽसि॑ प्रति॒ष्ठाव॑न्तो भूयास्म॒ मा प्र॑- ति॒ष्ठा या॑म्छि॒त्स्म ह्यप्र॑तिष्ठः॒ स भू॑या॒द्योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं चं व॒यं द्वि॒ष्मः^{(४)}} । ^{(५)}आ वा॑त वाहि भेष॒जं वि वा॑त वाहि॒ यद्रप॑ः । त्वꣳ हि वि॒श्वभे॑षजो दे॒वानां॑ दू॒त ईय॑- से^{(५)} । ^{(६)}द्वावि॒मौ वातौ॑ वात॒ आसिन्धो॒राप॑रा॒वत॑ः ॥१॥

---

भूयास्म । 'हि' यस्मात्, 'वयमेवंविधाः तस्मादस्माकं विपरीत: 'यः' द्वेष्टा, यश्च द्वेष्यः, सोऽयं 'अवास्तुः' निवासस्थानरहितो भूयात् ॥

अथ चतुर्थं मन्त्रमाह । ^{(४)}“प्रतिष्ठासि प्रतिष्ठावन्तः ० द्वेष्टि' यं च वयं द्विष्मः”^{(४)} इति । 'प्रतिष्ठा' आधारः । अन्यत् पूर्ववत् ॥

अथ पञ्चमं मन्त्रमाह । ^{(५)}“आ वात वाहि भेषजं ० दे- वानां दूत ईयसे”^{(५)} इति । हे 'वात' वायो, मे 'भेषजं', यथा भवति तथा, 'आवाहि' अस्मान् प्रति सर्वतो वातकुरु । हे 'वात,' 'यद्रपः' पापमस्ति, तत् 'विवाहि' विश्लेष्य गच्छ । यस्मात् 'त्वं,' 'विश्वभेषजः' इति विश्वस्य चिकित्सकः, 'देवानां दूतः,' च सन् 'ईयसे' गच्छसि ॥

अथ षष्ठं मन्त्रमाह । ^{(६)}“द्वाविमौ वातौ ० परान्यो वातु यद्रपः”^{(६)} इति । 'इमौ' लोके दृश्यमानौ, 'द्वौ वातौ,' 'आसिन्धोः' समुद्रसहिते प्रदेशे, 'आपरावतः' दूरवर्त्तिलोक-