तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१ प्रपाठके ८ अनुवाकः। ५३

वती॑ धे॒नुम॑ती॒ हि भू॒तं। सू॒य॒व॒सिनी॒ मनु॑षे दश॒स्ये॑ ॥ ॥ २ ॥ व्य॑ष्टभा॒द्रोद॑सी॒ विष्ण॑वे॒ते। दा॒धर्ध॑ पृथि॒वीम॒भितो॑ म॒यूखैः॑।^(६)। ^(७)किं तद्विष्णो॒र्बल॑माहुः*। का दी॒प्तिः किं प॒राय॑णं। एको॒ यद्दार॑यद्दे॒वः। रेज॑ती॒ रोद॑सी उ॒भे^(७)।

---

अथ द्वितीयामाह । ^(१)“इरावती ० मयूखैः”^(१) इति । ‘मनुषे’ मनुष्यार्थम्, ‘एते’ द्यावापृथिव्यौ, ‘इरावती’ अन्नवत्यौ बह्वन्नयुक्ते, ‘धेनुमती’ धेनुमत्यौ, ‘सूयवसिनी’ शोभनैर्यवसै- र्भक्ष्यैर्युक्ते, ‘दशस्ये’ दातुमर्हे, ‘भूतं’ अन्नादिदानशक्ते भवतः । ‘रोदसी’ द्यावापृथिव्यावेतादृश्यौ, ‘व्यष्टभ्नात्’ विष्णुर्विशेषेण धृतवान् । हे ‘विष्णो’, त्वं ‘पृथिवीम्’ एतां द्युलोकसहितां, ‘अभितः’ अध उपरि च, ‘मयूखैः’ शङ्कुस्थानीयै रश्मिभिः ‘दाधर्थ’ धृतवानसि ॥

अथ तृतीयामाह । ^(७)“किं तद्विष्णोर्बलमाहुः ० रोदसी उभे”^(७) इति। ‘यद्देवः’ यो विष्णुः ‘एकः’, एव, ‘रेजती’ राज- माने, ‘रोदसी’ द्यावापृथिव्यौ, ‘उभे’, ‘धारयत्’ धृतवान् । तस्य ‘विष्णोः’, ‘किं तद्वलं’ तादृशी शक्तिः कुत आगता, यैर्मयूखै- र्धृतवान् सा ‘दीप्तिः’, ‘का’ कुतत्या, ‘किं’, च ‘परायणं’ तस्य सहायभूतं वस्तु, इति प्रष्टारः ‘आहुः’ ॥

---

* B. is here defective.