तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

६ प्रपाठके १ अनुवाकः। ६५५

णो द॒धद्दिध॑क्षन् प॒र्य्यङ्क॑याते॑(१९)। (२०)मैन॑मग्ने॒ वि॑द॒हो॒ माऽभि॑शोचो॒ माऽस्य॒ त्वचं॑ चिक्षिपो॒* मा शरी॑रं । य॒दा शृ॒तं कर॑वो जातवेदोऽथैनं॒ प्रहि॑णुतात् पि॒तृभ्य॑:(२०) । (२१)शृ॒तं य॒दाऽकर॑सि जातवेदोऽथैनं॒ परि॑दत्तात् पि॒तृभ्य॑: । य॒दा गच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथा॑ दे॒वानां॑

---

कल्पः । अथैनमादीपयति आदीप्यमानमनुमन्त्रयते, मैनमग्ने विदहो माऽभिशोचो माऽस्य त्वचं चिक्षिपो मा शरीरं । यदा शृतं करवो जातवेदोऽथैनं प्रहिणुतात् पितृभ्यः इति ।

२० मन्त्रः ।) हे 'अग्ने', 'एनं' प्रेतं, 'मा विदहः' विशेषेण (दग्धं मषीरूपं मा कुरु, 'मा अभिशोचः' अभितः शोकेन सन्तापेन युक्तं मा कुरु, 'अस्य', 'त्वचं', 'मा चिक्षिपः' इतस्ततो विक्षिप्तां मा कुरु, 'शरीरं', अपि विक्षिप्तं 'मा', कुरु । हे 'जातवेदः', 'यदा', शरीरं 'शृतं' पक्वं, 'करवः', 'अथैनं' अनन्तरमेवैनं प्रेतं पुरुषं, 'पितृभ्यः' 'प्रहिणुतात्' पितृसमीपे प्रेरय ॥

कल्पः । प्रज्वलितमनुमन्त्रयते, शृतं यदाऽकरसि जातवेदोऽथैनं परिदत्तात् पितृभ्यः । यदा गच्छात्यसुनीतिमेतामथा देवानां वशनीर्भवाति इति ।

(२१ मन्त्रः ।) हे 'जातवेदः', 'यदा', तच्छरीरं 'शृतं' पक्वं, 'अकः' कृतवान्, 'असि', तदानीमेव 'एनं', 'पितृभ्यः', 'परिदत्तात्' प्रयच्छ । 'यदा', अयं प्रेतः 'एतां' अग्निना तया कृतां, 'असुनीतिं' प्राणस्य नयनं, प्राणप्रेरणं, 'गच्छाति'

---

* विक्षिप इति F चिह्नितपुस्तकपाठः ।
4 K 2