तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

६६६	तैत्तिरीये आरण्यके

क्षिणास्ताँ॑श्श्विदे॒वापि॑ गच्छतात्^(८)। ^(९)तप॑सा॒ ये अना॑धृष्यास्तप॑सा॒ ये सु॑व॒र्गताः॑ । तपो॒ ये च॑क्रि॒रे मह॒त् ताँश्श्विदे॒वापि॑ गच्छतात्^(९) । ^(१०)अश्म॑न्वती रेवतीः॒ सꣳर॑भध्व॒मुत्ति॑ष्ठत् प्रतर॑ता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अ॒सन्नशे॑वाः शिवा॒न् वयम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम^(१०) ।

त्यजः' युद्धाभिमुख्येन शरीरन्त्यजन्ति । अथवा 'ये' पुरुषाः, 'सहस्रदक्षिणाः' विश्वजिदादिक्रतुषु सहस्रदक्षिणायुक्ताः । तांश्चिदित्यादि पूर्ववत् । युद्धाभिमुख्येन मृतस्योत्तमलोकः स्मर्यते, द्वाविमौ पुरुषौ लोके सूर्यमण्डलभेदिनौ । परिव्राड् योगयुक्तश्च रणे चाभिमुखे हत इति । धर्माद्धि युद्धाच्छ्रेयोऽन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते इति च ॥

अथ नवमीमाह । ^(९)“तपसा ये अनाधृष्याः • ताँश्चिदेवापि गच्छतात्”^(९) इति । 'ये' पुरुषाः, अस्मिन् लोके 'तपसा', युक्ताः सन्तः 'अनाधृष्याः' केनाप्यतिरस्कार्याः* वर्त्तन्ते । 'ये' च अन्ये, स्वानुष्ठितेन 'तपसा', स्वर्गं 'गताः' । 'ये' च अन्ये, 'महत् तपः चक्रिरे' । अनेन तपस्वित्वमात्रमुक्तं, अनाधृष्या इत्यनेन अणिमादिसिद्धिपर्य्यन्तं तपो विवक्षितं । ताँश्चिदित्यादि पूर्ववत् ॥

कल्पः । जघनेन दहनदेशमुदीचीस्तिस्रः कर्षूः खात्वा अश्मभिः सिकताभिश्च प्रकीर्य अयुग्मैरुदकुम्भैरपः परिस्राव्य तासु ज्ञातयः सङ्गाहन्ते, अश्मन्वती रेवतीरिति । पाठस्तु । ^(१०)“अश्मन्वती

---

* देवैरप्यतिरस्कार्या इति E चिह्नितपुस्तकपाठः ।