तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

६ प्रपाठके ३ अनुवाकः। ६६७

^(११)यद्वै देव॑स्य सवि॒तुः प॒वित्रं॑ सहस्र॑धारं॒ वित॑तम॒- न्तरि॑क्षे । येना॑पु॒नादिन्द्र॑मना॑र्त्तमार्त्यै॒ तेना॒हं माగ్ं स-

---

रेवंतीः सरभध्वं० वाजानुत्तरेम''(१०) इति । कर्पूः, कुल्याः, तत्र- त्यासु अप्सु अवगाहनाय ज्ञातयः परस्परं सम्बोध्यन्ते । हे 'सखायः', 'अश्मन्वतीः' पाषाणयुक्ताः, * 'रेवतीः' धनहेतुभूताः आपः 'संरभध्वं' प्रविशत,† 'उत्तिष्ठत' उत्साहवन्तः सन्तः प्रत्युद्गच्छत । अनेन क्रमेण 'प्रतरत' कुल्यात्रयं प्रकर्षेण तरत । 'अत्र' अस्मिन् दहनदेशे, 'अशेवाः' सेवितुमशक्याः दुःखविशेषाः, 'ये' केचित्, 'आसन्' पूर्व- मासन्, तान् सर्वान् 'जहाम' परित्यजाम । 'शिवान्' सुखहेतून, 'वाजान्' गतिविशेषान् अन्नविशेषान् वा, 'अभिलक्ष्य 'वयं', 'उ- त्तरेम' उत्तीर्णा भवाम ॥

• कल्पः । जघनेन कर्पूः पर्णशाखे निहत्य अबलेन शुल्बेन बध्वा विनिःसर्पन्ति, यद्वै देवस्य सवितुः पवित्रं सहस्रंधारं विततमन्त- रिक्षे । ये नापुनादिन्द्रमनात्र्त्तमार्त्यै तेनाहं माగ్ं सर्वतनूं पुनामि इति । (११मन्त्रः ।) 'सवितुः' प्रेरकस्य सूर्यस्य, 'देवस्य', सम्बन्धि 'पवित्रं' शुद्धिकारणं, 'यद्वै' यदेव शुल्वं, 'सहस्रधारं' बहुस- न्धिकं, 'अन्तरिक्षे', 'विततं' प्रसृतं, 'येन' सूर्यरूपेण, शुल्वेन, पुरा 'आर्त्यै' आर्त्तेः सकाशात्, 'इन्द्रं', 'अनार्त्तं'पनात्' आर्त्तो यथा

---

* पूषायुक्ता इति F, K, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ।
† निविशतेति F, K, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ।