तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

६ प्रपाठके ६ अनुवाकः। ६८७

याऽग्ने॒ मा हि॑ग्ं॒सीः प॒रमे व्यो॑मन्^(३)। ^(४)अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्पतात॒ो येऽत्र॒स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः। अहो॑भि॒र- द्धि॒रक्तुभि॒र्व्यक्तं॑ य॒मो द॑दात्वव॒सान॑मस्मै^(४)। ^(५)स॒वितै-

---

हिंसितं मा कुरु, किन्तु 'परमे व्योमन्' उत्तमे विविधरक्षणे, स्थित- मुरु। कीदृशमिमं, 'समुद्रं' समुद्रवत् प्रभूतं, 'शतधारं' शतसङ्ख्या- कधारोपेतं, 'उत्सं' प्रस्रवणयुक्तं, 'भुवनस्य मध्ये', 'व्यच्यमानं' सेव्यमानं, अभिव्यज्यमानं वा, 'घृतं दुहानां' घृतकारणं दधि दुहानं, 'अदितिं' अखण्डनीयं॥

कल्पः। षष्ट्यायां हरिण्या पलाशशाखया शमीशाखया वा श्म- शानायतनं सम्मार्ष्टि, अपेत वीतेति । पाठस्तु। ^(४)"अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ ॰ ददात्ववसानमस्मै"^(४) इति। यमेन नियुक्ताः पुरुषाः पुरातना नूतनाश्च सर्व्वस्यां भूमौ व्याप्य वर्त्तन्ते, तान् सम्बोध्य इदमू- च्यते, हे यमदूताः यूयं 'पुराणाः', 'अत्र' अग्निचेत्रे, 'स्थ' पूर्व्वं स्थिताः। 'ये च नूतनाः', यूयं अत्र स्थ, ते सर्व्वे यूयं 'अपेत' अस्मात् स्थानात् अपगच्छत, 'वीत' परस्परं वियुज्य गच्छत, 'अतो विसर्पतः' अस्मात् स्थानाद्विदूरं गच्छत, 'अहोभिः' दिवसैः, 'अक्तुभिः' रात्रिभिश्च, 'अद्भिः' जलैश्च, 'व्यक्तं' विशेषेण सम्बद्धं, 'अवसानं' इदं स्थानं, 'अस्मै' यजमानाय, 'यमो ददातु' ॥

कल्पः। सवितैतानि शरीराणि इति सीरं युनक्ति, षड्गवं द्वाद- शगवं चतुर्विंशतिगवं वेति। पाठस्तु। ^(५)"सवितैतानि शरीराणि

40