तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

७०८ तैत्तिरीये आरण्यके

(१३)य॒व य॒वया॒स्मद्द्वेषा॒ꣲसि॑(१३) । (१४)पृथि॒वीं ग॑च्छा॒- न्तरि॑क्षं गच्छ॒ दिवं॑ गच्छ॒ दिशो॑ गच्छ॒ सुव॑र्ग- ञ्च॒ सुव॑र्गञ्च॒ दिशो॑ गच्छ॒ दिवं॑ गच्छान्तरि॑क्षं गच्छ पृ- थि॒वीं ग॑च्छा॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒. तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः(१४) । (१५, १६)अ॒श्मन्व॑ती रेवती॒र्यद्दे॒ दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रं॒ या रा॒ज्ञात्पन्नादुद्वयन्त॒मस॒स्परि॑ धा॒ता पु॑नातु(१५, १६) ॥ २ ॥ अ॒थो फलं॑, धा॒ता पु॑नातु ॥ अनु० ९ ॥

---

कल्पः । यवं दक्षिणतः, यव यवयेति । पाठस्तु । (१३)“यव यवय ॰ द्वेषाꣲसि”(१३) इति । पूर्ववद्व्याख्येयं ॥

कल्पः । अथैनमुपतिष्ठते, पृथिवीमिति । पाठस्तु । (१४)“पृथिवीं गच्छान्तरिक्षं ॰ प्रतिष्ठा शरीरैः”(१४) इति । आरोहावरोहाभ्यां पृथिव्यादिस्वर्गपर्यन्तप्राप्तिवाक्यानि स्पष्टानि। अपोवेत्यादिस्तु प्रथमानुवाके व्याख्यातः ॥

कल्पः । जघनेन चितिं कर्मादि समानमिति । तन्मन्त्राणां प्रतीकानि दर्शयति । अश्मन्वतीरेवतीः, यद्दे देवस्य सवितुः पवित्रं, या राज्ञात्पन्नात्, उद्वयन्तमसस्परि, धाता पुनाविति। (१५, १६-मन्त्राः ।) एते च मन्त्रास्तृतीयानुवाके व्याख्याताः ॥

इति सायनाचार्य्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे यजुरारण्यके षष्ठप्रपाठके नवमोऽनुवाकः ॥ ९ ॥