तैत्तिरीय ब्राह्मण (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य सहित भाग १)

तैत्तिरीयब्राह्मणम् (१.३.३) ११७ पृङ्क्तेति प्रत्यङ्प्रतिप्रस्थाता सुराग्रहैराहवनीयं न्यङ्क्ते सोमग्रहैरवतिष्ठन्ते मार्जालीयं न्यङ्क्ते सुराग्रहैः” इति । प्रचारं विधत्ते- प्रति॑ष्ठन्ति सोमग्र॒हैः । याव॑दे॒व स॒त्यम् । तेन॑ सूयते, इति । प्रतिष्ठन्ति प्रचरन्ति जुह्वतीत्यर्थः । सत्यमवश्यंभावि फलं तद्यावदस्ति तेन सर्वेणायं यजमानः सूयते प्रेर्यते कृत्स्नं फलमुद्दिश्य सोमग्रहैर्हुतवान्भवतीत्यर्थः । विधत्ते- वा॒ज॒सृद्भ्यः॑ । सु॒रा॒ग्र॒हान्हर॑न्ति । अनृ॑तेनै॒व विशं॒ ँ स ँ सृ॑जति, इति । वाजसृतोऽन्नस्यार्जयितारो वैश्याः । तेभ्यः सुराग्रहान्सो- मरहितान्दद्युः । सुरायाः शमलत्वेनानृतसदृशत्वाद्विशमधमजातिमम्नृतेनैव संयोजितवान्भवति । दक्षिणाविशेषं विधत्ते- हि॒र॑ण्यपा॒त्रं॒ मधोः॑ पू॒र्णं द॑दाति । मध्व्यो॑ऽसा॒नीति॑, इति । मधुमाक्षिकम् । मध्वादिभोग्यद्रव्ययुक्तो भवानीत्यनेनाभिप्रायेण मधुपूर्र्णं सुवर्णपात्रं दद्यात् । तद्दानस्य कृष्णलदानसाहित्यं विधत्ते- एक॑धा ब्रा॒ह्म॒ण उप॑हरति । एक॑धैव यज॑मा॒न् आयु॒स्तेजो॑ दधाति (७), इति । कृष्णलसाहित्यं चाऽऽपस्तम्बो दर्शयति-“कृष्णलं कृष्णलं वाजसृद् भ्यः प्रयच्छति तानि प्रत्यादाय ब्रह्मणे ददाति मधुष्ठीलं च सौवर्णं शतमानस्य कृतम्” इति । आप्न॒वाऽव॑रुन्धे सोम॑: शम॑लं यत्सु॒रा ह्य॑स्यै॒नं व्यति॑षजति व्याव॑र्तयति सृजति च॒त्वारि॑ च । इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयब्राह्मणे प्रथमाष्टके तृतीयाध्याये तृतीयोऽनुवाकः ॥ ३ ॥