तैत्तिरीय ब्राह्मण (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य सहित भाग १)

१५६ (१.३.८) तैत्तिरीयब्राह्मणम् अ॒मुमे॒व तैर्लो॒कमन्न॑वन्तं करोति । सुराग्रहा ँ श्चानवदानीया॑नि च वाज॒सृद्भ्यः॑। इ॒ममे॒व तैर्लो॒कमन्न॑वन्तं करोति । अथो उभ॑यीष्वे॒वाभिषि॑च्यते, इति । पशोर्यान्यवदानीयानि हृदयादीनि हृदयस्याग्रेऽवद्यतीत्यादिश्रुतेः, तानीडायामवत्तानि सोमग्रहांश्चर्त्विग्भ्यः प्रयच्छेत् । शिरआ- दीन्यनवदानीयानि न शीर्षेणोऽवद्यति नांसयोरित्यादिश्रुते, तानि सुराग्रहांश्च वाजसृद्भ्यो रथान्तरैः षोडशभिराजिधावनं कृतवद्भ्यो वैश्येभ्यः प्रयच्छेत् । एवं सत्युभयीषु दैवीषु मानुषीषु च प्रजास्वयमभिषिक्तो भवति । विधत्ते- वि॒मा॒थं कु॑र्वते वाज॒सृतः॑ (४)। इन्द्रि॒यस्याव॑रुद्ध्यै इति । विशेषेण मथनमालोडनं कलहो विमाथः । या (पा ?) नवश्यनटनायाभिनयं विमाथं कुर्युः । सवनत्रये स्तोत्रेषु ऋग्विशेषं विधत्ते- अर्निरुक्ताभिः प्रातःसवने स्तु॑वते । अनि॑रुक्तः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॑ । वाज॑वतीभि॒र्माध्यं॑दिने अन्नं॒ वैवाजः॑ । अन्न॑मे॒वाव॑रुन्धे । शि॒पि॒वि॒ष्टव॑तीभिस्तृतीयसवने । य॒ज्ञो वै विष्णुः॑ । प॒शवः॒ शिपि॑ः। य॒ज्ञ एव प॒शुषु॒ प्रति॑तिष्ठति, इति । अनिरुक्ताभिरव्यक्तदेवताकाभिर्ऋग्भिः साकल्येन तन्महिम्नो वक्तुमशक्यत्वात् । प्रजापतिरनिरुक्तः । वाजशब्दोपेता ऋचो वाजवत्यः, शिपिविष्ट शब्दोपेताश्चर्चः शिपिविष्टर्व्यस्ताः सर्वाः सामवेदे द्रष्टव्याः । विष्टशब्दो विष्णुपर्यायः सन्नत्र फलव्यापिनं यज्ञमाचष्टे शिपिशब्दः पशुवाची । अतः शिपिविष्टवतीभिरृग्भिर्यज्ञे पशुषु च प्रतितिष्ठत्येव। सामविशेषं विधत्ते- बृहदन्तं भवति । अन्त॑मे॒वैनं॑'"श्रियै गम॑यति (५), इति । अश्नीयादन्नस्यानन्स्यावरुद्ध्या इन्द्रस्य त्वा॒ साम्राज्येनाभि॒- षि॒ञ्चामीत्योह वाज॒सृतः शिपिस्त्रीणि च ।