भारतकोश
तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

Tantraloka Vol 1 by Acharya Abhinavagupta with Jayaratha Commentary

आचार्य अभिनवगुप्त / राजानक जयरथ द्वारा

स्रोत: काश्मीर संस्कृत ग्रन्थावली · काश्मीर संस्कृत ग्रन्थावली · 1950 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished368 पृष्ठ

पृष्ठ 178, कुल 368 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 178

१६८ श्रीतन्त्रालोकः । पेक्षायां च व्रीह्यादि संबन्धनीयम् । एवं शब्दभाव- नायामपि, ‘किम्’ इत्यपेक्षायां भाव्या पुरुषप्रवृत्तिः, ‘केन’ इत्यपेक्षायां शब्दः, ‘कथम्’ इत्यपेक्षायाम् अर्थ- वादवाक्यव्यापारः संबन्धनीयः । चोदना वैदिकं विधायकं वाक्यम् । यदाहुः ‘चोदनेति क्रियायाः प्रवर्तकं वचनम् ।’ इति । एतच्चोभयत्रापि संबन्धनीयम् । तच्च प्रमाणा- न्तरप्रतिपन्नमेव अर्थमभिदधत् प्रमाणतां लभते, तं चार्थं साधयति । ‘ऐन्द्राग्नमेकादशकपालं निर्वपेत् ।’ इत्यादौ निर्वपणादिवदुद्दिष्टा इन्द्राद्या देवता अपि विधेयाः–द्रव्यदेवतासंबन्धस्यैव साक्षात्प्रतिपाद्यत्वात् ॥ १२४–१२५–१२६–१२७ ॥ तदेवाह तदेकसिद्धा इन्द्राद्या विधिपूर्वा हि देवताः । अहंबोधस्तु न तथा ते तु संवेद्यरूपताम् ॥ १२८ ॥ पं० १८ क० पु० संवेद्यरूपिण इति ख० पु० रूपितामिति पाठः ।