तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

१८४ श्रीतन्त्रालोकः । वम् इत्यर्थः । अत एव 'इच्छात्मकम्' इत्युक्तम् । शाक्ताण्वयोर्हि ज्ञानक्रियात्मकत्वं भवेत् इति भावः ॥ १४४ ॥ ननु एवमपि कथमेकस्यैव उपायोपेयभावः संगच्छते ? इत्याशङ्क्याह उपायोपेयभावस्तु ज्ञानस्य स्थौल्यविभ्रमः । एषैव च क्रियाशक्ति- र्बन्धमोक्षैककारणम् ॥ १४५ ॥ स्थौल्यं — चिदानन्दैकघनपरसूक्ष्मस्वरूपनिमज्जना- दनन्तग्राह्यग्राहकात्मना भेदेन उल्लसनं, तत्कृतोऽयं भ्रमः — यत् 'इदमुपेयम्' अयमुपाय' इति । वस्तुतो हि परप्रकाशात्मा शिव एव उपेयः, स च सर्वत एवा- वभासते — तस्य क्वचिदपि अनपायात् । अत एव नात्र उपायानां किंचित्प्रयोजनम् — अज्ञातज्ञापकत्वात् तेषाम् । तदुक्तम् 'अपरोक्षे भवत्तत्त्वे सर्वतः प्रकटे स्थिते । यैरूपायाः प्रतन्यन्ते नूनं त्वां न विदन्ति ते ॥' पं० १७ क० पु० प्रकटस्थिते इति पाठः ।