वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

( ४३० ) सिद्धान्तकौमुदीम्- दिवाकरः । विभाकरः । निशाकरः । कस्कादित्वात्सः । भास्करः । बहुकरः । बहुशब्दस्य वैपु- ल्यार्थं संख्यापेक्षया पृथग्ग्रहणम् । लिपिलिबिशब्दौ पर्यायौ । संख्याः-एककरः । द्विकरः । कस्कादित्वादहस्करः । ' नित्यं समासेऽनुत्तरपदस्थस्येति षत्वम् । धनुष्करः । अरुष्करः ॥ -मन्त्रार्थः-ये (पूर्वासः) पूर्वे पितरः (ईयुः) स्वर्गं जग्मुः, ये च (उपरासः) उपरमन्ते विरमन्ति ते उपराः, उपरतव्यापाराः कृतकृत्याः सन्तः परं ब्रह्म प्रापुः । यद्वा-ये (पूर्वासः) यजमानोत्पत्तेः पूर्वमेवोत्पन्ना ज्येष्ठभ्रातृपितामहादयः, ये च (उपरासः) यजमानजन्मन उपर्युत्पन्नाः कनिष्ठभ्रातृस्वपुत्रादयः ( ईयुः ) पितृलोकं प्राप्ताः, येऽप्यन्ये (पार्थिवे रजसि) पृथिवीसम्बन्धिनि रजोगुणकार्येऽस्मिन्