भारतकोश
वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

Vaiyakarana Siddhanta Kaumudi of Bhattoji Dikshita with Commentary

भट्टोजि दीक्षित (टीकाकार: वासुदेव दीक्षित एवं ज्ञानेन्द्र सरस्वती) द्वारा

DevanagariHindipublished835 पृष्ठ

पृष्ठ 705, कुल 835 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 705

चुरादिगणः । (९७) २९६ हिसि हिंसायाम् । २९७ अर्ह पूजायाम् । २९८ आडः षद् पद्यर्थे । २९९ शुन्ध शौचकर्मणि । ३०० छद अपवारणे ॥ स्वरितेत् ॥ ३०१ जुष परितर्कणे । परितर्पणे इत्यन्ये ॥ ३०२ धूज कम्पने । ३०३ प्रीञ् तर्पणे । ३०४ श्रन्थ ३०५ ग्रन्थ संदर्भे । ३०६ आप्लृ लम्भने ॥ स्वरितेद्वयमित्येके ॥ ३०७ तनु श्रद्धोपकरणयोः ॥ उपसर्गाच्च दैर्घ्ये ॥ चन श्रद्धोपहननयोः इत्येके ॥ ३०८ वद संदेशवचने । स्वरितेत् अनुदात्ते- दित्येके ॥ ३०९ वच परिभाषणे । ३१० मान पूजायाम् । ४११ भू प्राप्तावात्मने- पदी ॥ ४१२ गर्ह विनिन्दने । ३१३ मार्ग अन्वेषणे । ३१४ कठि शोके । ३१५ मृजू शौचालंकारयोः । ३४६ मृष तितिक्षायाम् ॥ स्वरितेत् ॥ ३१७ धृष प्रहसने ॥ इत्याधृषीयाः ॥ अथादन्ताः ॥ ३१८ कथ वाक्यप्रबन्धे । ३१९ वर ईप्सायाम् । ३२० गण संख्याने । ३२१ शठ ३२२ श्लठ सम्यगवभाषणे । ३२३ पट ३२४ वट ग्र- न्थे । ३२५ रह त्यागे । ३२६ स्तन ३२७ गदी देवशब्दे । ३२८ पत गतौ वा ॥ वा अदन्त इत्येके ॥ ३२९ पष अनुपसर्गात् । ३३० स्वर आक्षेपे । ३३१ रच प्रति- यत्ने । ३३२ कल गतौ संख्याने च । ३३३ चह परिकल्पने । ३३४ मह पूजायाम् । ३३५ सार ३३६ कृप ३३७ श्लथ दौर्बल्ये । ३३८ स्पृह ईप्सायाम् । ३९३ भाम क्रोधे । ३४० सूच पैशुन्ये । ३४१ खेट भक्षणे ॥ तृतीयान्त इत्येके । खोट इत्यन्ये ॥ ३४२ छोट क्षेपे । ३४३ गोम उपलेपने । ३४४ कुमार क्रीडायाम् । ३४५ शील उप- धारणे । ३४६ साम सान्त्वप्रयोगे । ३४७ वेल कालोपदेशे ॥ काल इति पृथग्धातुरि- त्येके ॥ ३४८ पल्पूल लवनपवनयोः । ३४९ वात सुखसेवनयोः ॥ गतिसुखसेवनयो- रित्येके ॥ ३५० गवेष मार्गणे । ३५१ वास उपसेवायाम् । ३५२ निवास आच्छादने । ३५३ भाज पृथक्कर्मणि । ३५४ समाज प्रीतिदर्शनयोः ॥ प्रीतिसेवनयोरित्येके ॥ ३५५ ऊन परिहाणे । ३५६ ध्वन शब्दे । ३५७ कूट परितापे ॥ परिदाहे इत्यन्ये ॥ ३५८ सङ्केत ३५९ ग्राम ३६० कण ३६१ गुण चामन्त्रणे । ३६२ केत श्रावणे निमन्त्रणे च । ३६३ कुण संकोचनेऽपि । ३६४ स्तेन चौर्ये ॥ आगर्वादात्मनेपदिनः ॥ ३६५ पद गतौ । ३६६ गृह ग्रहणे । ३६७ मृग अन्वेषणे । ३६८ कुह विस्मापने । ३६९ शूर ३७० वीर विक्रान्तौ । ३७१ स्थूल परिवृंहणे । ३७२ अर्थ उपयाच्ञायाम् । ३७३ सत्र संतान- क्रियायाम् । ३७४ गर्व माने ॥ इत्यागर्वीयाः ॥ ३७५ सूत्र वेष्टने । ३७६ मूत्र प्रस्र- वणे । ३७७ रूक्ष पारुष्ये । ३७८ पार ३७९ तीर कर्मसमाप्तौ । ३८० पुट संसर्गे ३८१ धेक दर्शने इत्येके । ३८२ क्लेत्र शैथिल्ये ॥ क्लर्त इत्यप्येके ॥ प्रातिपदिकाद्धात्वर्थे बहुलमिष्ठवच्च । तत्करोति तदाचष्टे । तेनातिक्रामति । धातुरूपं च । आख्यानात्कृतस्त- दाचष्टे कृल्लुक्प्रकृतिप्रत्यापत्तिः प्रकृतिवच्च कारकम् । कर्तृकरणाद्धात्वर्थे । ३८३ वल्क दर्शने । ३८४ चित्र चित्रीकरणे ॥ कदाचिद्दर्शने ॥ ३८५ अंस समाघाते । ३८६ वट विभाजने । ३८७ लज प्रकाशने ॥ वटि लजि इत्येके ॥ ३८८ मिश्र संपर्के । ३८९ सङ्ग्राम युद्धे ॥ ७