भारतकोश
वाक्यपदीयम्: ब्रह्मकाण्ड (भर्तृहरि - शब्दब्रह्म, स्फोट-सिद्धान्त एवं भाषा-दर्शन सटीक)

वाक्यपदीयम्: ब्रह्मकाण्ड (भर्तृहरि - शब्दब्रह्म, स्फोट-सिद्धान्त एवं भाषा-दर्शन सटीक)

Vakyapadiya Brahmakanda of Bhartrihari with Commentary

भर्तृहरि (टीकाकार: पं. सूर्यनारायण शुक्ल) द्वारा

DevanagariHindipublished192 पृष्ठ

पृष्ठ 121, कुल 192 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 121

त् समाधत्ते": 'चे' 'त्त' with virama? "चेत्तत्" 'स' 'मा' 'ध' 'त्ते' -> "समाधत्ते"! Then "सत्यं सूक्ष्मत्वात्तु": 'स' 'त्यं' 'सू' 'क्ष्म' 'त्वा' 'त्तु'.

Line 33: "पदार्थान्तराण्यचालयन् स्थिर इव भवतीति स्थिराभिधानम्। न च तत्र वायोः सद्भावे किं मानं"

  • 'पदार्थान्तराण्यचालयन्'
  • 'स्थिर इव भवतीति'
  • 'स्थिराभिधानम्।'
  • 'न च तत्र वायोः सद्भावे किं मानं' (or मानं?) Yes, 'मानं'.

Line 34: "व्यजनादिचालनेन वायूपलम्भ एव। न हि तत्र पार्थिवं व्यजनं तदुपादानं व्यस्तास्तु वाय्ववयवा" Wait, let's verify each word:

  • "व्यजनादिचालनेन"
  • "वायूपलम्भ एव।"
  • "न हि तत्र पार्थिवं व्यजनं तदुपादानं"
  • "व्यस्तास्तु"
  • "वाय्ववयवा" (look at the glyph: 'वा' + 'य्व' + 'व' + 'य' + 'वा'). Yes, 'वाय्ववयवा'!

Line 35: "व्यज